Duitsland stimuleert internationale onderzoeksprojecten rondom groene waterstof

In het kader van de internationaliseringsstrategie op het gebied van onderwijs, wetenschap en onderzoek, heeft het Bundesministerium für Bildung und Forschung (BMBF) een financieringskader voor internationale projecten m.b.t. groene waterstof gepubliceerd. Dit kader vormt de basis voor specifieke subsidieprogramma’s, die in de komende weken worden gepubliceerd.

De richtlijn ondersteunt de High-Tech Strategie 2025 van de bondsregering en versterkt ook de internationale component van de Duitse waterstofstrategie.

Continue reading

Coronagerelateerde ontwikkelingen als prioriteit van het beleid op onderzoek & innovatie: EFI-rapport 2021 gepubliceerd

Op 24 februari jongstleden heeft de Duitse Expertenkommission Forschung und Innovation (EFI) haar 14e jaarverslag aan Bondkanselier Merkel gepresenteerd. Het verslag, waarin de commissie jaarlijks haar belangrijkste aanbevelingen voor het Duitse innovatiebeleid deelt, focust zich dit jaar op de ontwikkelingen die nodig zijn voor Duitsland om sterker uit de door Corona veroorzaakte crisis te komen. Hieronder volgt een Nederlandse vertaling van de samenvatting van het EFI rapport 2021. Het volledige rapport is hier te vinden.

Uitwerkingen Corona-crisis op Onderzoek & Innovatie

De lockdown in Duitsland ter indamming van Sars-CoV-2 brengt enorme economische schade met zich mee in de wetenschappelijke sector. Voor de meeste Duitse bedrijven heeft de huidige crisissituatie een negatief effect op lopende of geplande innovatieprojecten. Vooral het MKB verwacht een aanzienlijke daling van de innovatie-uitgaven onder Corona-omstandigheden.

Met noodmaatregelen en economische stimuleringsprogramma’s heeft de Duitse overheid belangrijke politieke impulsen gegeven die ook het O&I-systeem ten goede komen. De Commissie van O&I-Deskundigen (Expertenkommission Forschung und Innovation, EFI) dringt echter aan op een snelle uitbetaling van de aangekondigde middelen op basis van betrouwbare criteria voor subsidiëring.

Volgens de EFI-Commissie kan de crisis ook als katalysator dienen voor de overgang naar nieuwe technologieën en op die manier het concurrentievermogen van Duitsland op lange termijn verbeteren. Daartoe moeten verdere economische stimuleringsprogramma’s en de beleidsmaatregelen voor groei zo veel mogelijk op O&I zijn gericht. Tegen deze achtergrond juicht de Commissie uitdrukkelijk het voornemen van de Duitse regering toe om 60 miljard uit het economische stimuleringspakket te gebruiken voor investeringen en innovatie.

Sectorspecifieke extrapolatie van de resultaten voor de vraag: “Welk effect heeft de Coronapandemie op de innovatieactiviteit van uw onderneming? Als gevolg van de Corona pandemie…” Voorbeeld: Bij 24 procent van de bedrijven in de informatie-economie worden geplande innovatieprojecten niet opgestart.
Bron: ZEW Business Survey Informatie Economie 2020.
© EFI – Deskundigencommissie Onderzoek en Innovatie 2021.

O&I beleid in verleden, heden en toekomst

Ondanks de Coronacrisis heeft het O&I-beleid belangrijke vraagstukken aangepakt die van groot belang zijn voor het behoud van Duitslands concurrentiepositie.

De oprichting van het Zukunfstfonds zal de durfkapitaalmarkt in Duitsland versterken en de financieringssituatie van start-ups verbeteren. De Commissie roept de Duitse regering op het Zukunftsfonds snel in te voeren en regelmatig te evalueren en zo nodig aan te passen.

Ook steunt de commissie de nationale waterstofstrategie en de aanvullende financiering van zeven miljard euro als onderdeel van het toekomstpakket. De commissie wijst er echter op dat een nationale marktverhoging niet zou moeten plaatsvinden zonder een parallelle, aanvullende voorziening van hernieuwbare energie.

De commissie ondersteunt het voornemen Duitsland tot een voorloper te maken op het gebied van de verstrekking en het gebruik van data. Het stelt voor coördinatiestructuren tussen betrokken instanties op te zetten om (1) te zorgen voor een transparante en gestandaardiseerde verstrekking van gegevens voor onderzoeksdoeleinden, (2) voor meer op gegevens en bewijzen gebaseerde beleidsmaatregelen en (3) om de uitwisseling van gegevens van verschillende instanties mogelijk te maken.

Prioriteiten voor het O&I-beleid voor de komende regeringsperiode

In de komende regeringsperiode moet het O&I-beleid een hoge prioriteit blijven houden. Een samenhangende beleidsaanpak voor het hele innovatieproces, waar alle ministeries zich voor inzetten, is eveneens nodig.

Het advies aan de nieuwe Duitse regering is om haar O&I-beleid op vijf hoofdprioriteiten af te stemmen:

  • De grote maatschappelijke uitdagingen, in het bijzonder de duurzaamheidsdoelstellingen.
  • Het inhalen van de technologische achterstand ter ontwikkeling van de welvaart.
  • Een sterke basis van geschoolde arbeidskrachten.
  • Het vergroten van de innovatieve bijdrage van particuliere ondernemingen.
  • Ten slotte is de wendbaarheid van het O&I-beleid een belangrijke voorwaarde om de door de samenleving gewenste verandering met succes te kunnen doorvoeren.

Nieuwe taakgerichtheid en wendbaarheid in O&I-beleid

Een ander advies aan de nieuwe regering is de beleidsaanpak voor de Nieuwe Missieoriëntatie (Neue Missionsorientierung) nader onder de loep te nemen. Hierin zal zij moeten sturen op innovatieactiviteiten in maatschappelijk overeengekomen richtingen die partijen uit de private sector anders niet op waren gegaan. Omdat de markt als ontdekkingsproces niet mag worden ondermijnd, stelt de commissie een marktgerichte versie van de Nieuwe Missieoriëntatie voor met een open houding tegenover probleemoplossing en katalytische marktinterventies.

Ondanks dat het O&I-beleid de laatste jaren meer agile/flexibel is geworden, zal dit systematischer in het beleid van de regering moeten worden verankerd. Hiertoe beveelt de commissie de volgende maatregelen aan:

  • Bij het opzetten van missies zorgen voor een nauwe samenwerking tussen de verschillende ministeries en actieve betrokkenheid van belanghebbenden, deskundigen, burgers, deelstaten en gemeenten.
  • Uit de missies moeten concrete doelstellingen worden afgeleid. Deze moeten een tijdspad hebben en de vervulling ervan moet meetbaar zijn. De tijdshorizon moet worden gebaseerd op de doelstellingen van de missies en niet op de duur van de regeringsperiodes.
  • Bij de uitvoering van missies is het noodzakelijk de horizontale coördinatie binnen en tussen ministeries te versterken. Dit kan gebeuren via interministeriële task forces en – binnen ministeries – via interdepartementale projectteams of missiegerelateerde eenheden binnen de organisatiestructuur. Deze moeten elk hun eigen beslissingsbevoegdheid en budget krijgen.
  • Innovatiegerichte overheidsopdrachten moeten verder worden ontwikkeld en in toenemende mate worden afgestemd op maatschappelijk overeengekomen missies.
  • Zorgen voor een positieve cultuur waarin fouten kunnen worden gemaakt en hiervan wordt geleerd, zodat bij de uitvoering van missies doelaanpassingen, bijstelling van de organisatie en maatregelen of zelfs volledige stopzetting mogelijk en aanvaardbaar zijn.
  • Personele capaciteit vrijmaken in ministeries en bij projectuitvoerende instanties om hiermee ruimte te creëren voor reflectie.

Benaderingen van O&I-beleid in de loop der tijd

Aanpassing van beroepsopleiding aan de digitale transformatie

In het kader van de digitale transformatie zullen veel werknemers in Duitsland de komende jaren van baan moeten veranderen in zich daarbij beroepsmatig moeten heroriënteren. Bovendien zullen de functieprofielen op veel bestaande werkplekken nog verder veranderen. Om de professionele handelingsbekwaamheid op peil te houden, moeten daarom niet alleen betere digitale kernvaardigheden worden ontwikkeld, maar in toenemende mate ook klassieke kernvaardigheden, zoals probleemoplossend vermogen, creativiteit, initiatief en aanpassingsvermogen. Daarom is het noodzakelijk beroepsopleidingen aan te passen aan de eisen van de gedigitaliseerde arbeidsmarkt en de bij- en nascholing te versterken. Daarom beveelt de commissie aan:

  • De regering moet ervoor zorgen dat alle opleidingsvoorschriften worden aangepast aan de veranderingen als gevolg van de digitalisering en voldoende actueel worden gehouden. Advies en hulp voor de invoering van een aangepaste opleidingsstructuur moeten worden uitgebreid – vooral voor het MKB.
  • Het aanbod van aanvullende kwalificaties tijdens de beroepsopleiding moet verder worden uitgebreid en worden opengesteld voor bijscholing.
  • Bij de accreditatie en goedkeuring van aanbieders van bij- en nascholing die door de overheid worden gefinancierd, moet veel belang worden gehecht aan resultaatgerichte criteria.
  • Om het MKB te ondersteunen bij beroepsgerelateerde bij- en nascholing, moet de ontwikkeling van lokale en regionale netwerken die efficiënte oplossingen tussen bedrijven organiseren, worden bevorderd.
  • Er moeten instrumenten ter ondersteuning van de preventieve aanpassingsopleiding worden getoetst die het de werknemers gemakkelijker maken om tijdig naar een nieuwe werkgever over te stappen en waarbij zowel het overdragende als het ontvangende bedrijf op passende wijze worden betrokken.
  • Om de informatiebasis voor loopbaan- en onderwijsbeslissingen te verbeteren, moeten initiatieven voor een alomvattende monitoring van beroepsvaardigheden ter ondersteuning van een passendere scholing worden bevorderd.

Genetische modificatie en CISPR/Cas

De CRISPR/Cas-genschaar is een instrument voor genetische modificatie dat een nieuwe impuls geeft aan het fundamenteel medisch onderzoek en nieuwe therapeutische benaderingen voor vele ziekten mogelijk maakt. De gerichte wijziging van genetische informatie maakt het mogelijk de oorzaak van erfelijke ziekten weg te nemen. Bijzonder grote mogelijkheden liggen er op het gebied van de somatische gentherapie. Om het potentieel van CRISPR/Cas te benutten, zijn verdere belangrijke vorderingen nodig, zowel bij het onderzoek als bij het omzetten van de onderzoeksresultaten naar toepassingen. De commissie beveelt derhalve de volgende maatregelen aan:

  • Een goedkeuringsprocedure die de administratieve belasting voor onderzoekers vermindert, maar waarbij maximaal rekening wordt gehouden met veiligheid en ethische rechtvaardiging.
  • Om ervoor te zorgen dat de goedkeuringsprocedures ook in de toekomst zo snel mogelijk worden afgehandeld, moet de personeelsbezetting bij de goedkeurende instanties in een vroeg stadium worden aangepast aan de verwachte toename van het aantal goedkeuringsprocedures.
  • Het moet mogelijk worden om samenhangende aanvragen en goedkeuringsprocedures te bundelen. Daarnaast moeten de goedkeuringsprocedures in de deelstaten worden geharmoniseerd.
  • Initiatie en bevordering van interdisciplinaire samenwerkingsverbanden en werkgroepen die de omzetting van onderzoeksresultaten ondersteunen en innovaties genereren door vroegtijdige interactie tussen onderzoek en klinische praktijk.
  • Voor het adviseren van onderzoekers en voor het netwerken met verschillende groepen belanghebbenden moet de oprichting van een Duits centrum voor gentherapie worden overwogen, dat de rol van een competentiecentrum voor de vertaling van fundamenteel onderzoek en preklinisch onderzoek naar klinische toepassing op zich kan nemen.
  • De haalbaarheid van klinische proeven verbeteren d.m.v. betere randvoorwaarden, zoals snellere, efficiëntere en minder bureaucratische goedkeuringsprocedures.
  • De randvoorwaarden voor de verstrekking van particulier durf- en groeikapitaal verbeteren.
  • Het is belangrijk de samenleving regelmatig te informeren over de mogelijkheden en risico’s van CRISPR/Cas en het maatschappelijke debat hierover voort te zetten.

Artificial Intelligence in Health special

In February 2021, we launched the AI in Health Special together with the Netherlands Innovation Network. For our article in the AI in Health Special, we zoomed in on the developments in Germany. Read the full special here: Artificial Intelligence LSH_0

Comprising 8.4% (€131 billion) of Germany’s total exports, the healthcare sector makes a major contribution to the country’s strong economic position. And AI is widely seen as one of the most promising technologies for making healthcare more personalized, effcient and affordable.

Cells of the body under a microscope. Research of stem cells cellular therapy and regeneration.
3D-illustration.
Source: Shutterstock.

Government catalyst
Germany was the EU’s largest healthcare spender in 2019 and with costs rising, the government is well-aware of the need to continuously invest in innovation within the sector. The country’s approach to AI in healthcare is characterized by clusters or ecosystems that evolve around government programs, research institutes and/or businesses.

Within government, the Ministries of Research, Economic Affairs and Healthcare are the main public drivers investing in and promoting AI in healthcare.
The National AI strategy, launched in 2018, invests €5 billion in AI research — fundamental research at Max Planck Institutes and applied research at Fraunhofer Institutes. In addition, the government strengthens ecosystems through ‘calls’ supporting, for example, Reallabore.
Data-sharing and developing the EU’s GAIA-X cloud system are a central contribution of Germany to future EU AI developments being put into practice. While use cases of data-driven healthcare research are mapped out in the Medizininformatik Initiative.

Geographical concentration
Ecosystems around knowledge institutes are heavily concentrated in southern Germany, where 45 of the 99 government-funded research projects are based.
Examples include Cyber Valley Tübingen, that works on AI applications in clinical brain studies, and the Technical University Munich and German Heart Association
collaborating to use AI methods to understand highly complex biological cell processes and nanoscale treatment. Other regions focus on specialized research areas, such as Lower Saxony, where in Göttingen a €9.6 million BMBF-funded research project is investigating AI applications for cancer treatment.

Company-led research
World-renowned German companies are creating their own AI/healthcare clusters. Carl Zeiss in Oberkochen has developed highly sensitive cameras in combination with deeplearning algorithms. Siemens Healthineers in Erlangen uses algorithms in their CT and MRI systems to place patients correctly in the scanner and analyze images. Dutch MedTech company Sioux has also entered the German ecosystem with the acquisition of software firm 4Plus.
Berlin is home to many AI/healthcare startups sparking interest from international venture capitalists. ADA Health, for example, is a health self-assessment app that received a €40 million investment in 2017. To bring together Dutch and German startups, investors and companies, the NBSO Stuttgart and NIN Germany organized four Dutch Digital Health Nights in parallel with Germany’s largest e-health conference, DMEA in
Berlin.

Broader questions
While AI applications in healthcare continue to multiply rapidly across the country, the German Academy of Natural Sciences stresses that many fundamental questions around the use of AI in healthcare need further investigation. Issues such as privacy, skills development and creating data that remains usable even when technology systems change. Many of these ethical, legal and social aspects are being studied in the BMBF-funded ELSA Research Framework, with the aim of ensuring the future shape of AI in healthcare takes account of all society’s needs.

Netherlands Innovation Network Germany
Vera Nijveld and Lars Kramer
BLN-IA@minbuza.nl

 

Discussiestuk van acatech over behoud veerkracht in gezondheidssysteem

Een team rondom Thomas Lenarz van de Medizinische Hochschule Hannover en Karl-Heinz Streibich, voorzitter van Academie voor Technische Wetenschappen acatech, heeft op 25 februari een discussiestuk gepubliceerd t.a.v. welke veranderingen er nodig zijn om het gezondheidsysteem in tijden van crisis veerkrachtig te houden. De deskundigen pleiten o.a. voor een digitaal Europees meldsysteem voor gezondheidsgegevens en een Europees innovatie-ecosysteem. Het discussiestuk maakt deel uit van het acatech-project “Veerkracht en prestatievermogen van het gezondheidszorgsysteem in crisistijden”, dat in juli 2020 van start is gegaan. Een centraal aandachtspunt van de groep deskundigen  is lessen trekken uit de Coronapandemie en aanbevelingen doen voor een veerkrachtiger gezondheidszorgsysteem. Het project wordt gefinancierd door het Duitse Federale Ministerie van Volksgezondheid, BMG.

Continue reading

Duitsland versterkt innovatie en kennis- en technologieoverdracht met ‘Clusters4Future’-programma

Het Bondsministerie voor Onderzoek en Onderwijs (BMBF) gaat regionale innovatienetwerken onder de noemer ‘Clusters4Future’ verder versterken. Begin februari zijn zeven clusters geselecteerd die zich vanaf nu officieel de eerste Zukunftscluster mogen noemen.

Het initiatief maakt onderdeel uit van de Hightech-Strategie 2025 van de bondsregering. De Duitse universiteiten en onderzoeksinstellingen zijn uitstekend gepositioneerd op het gebied van fundamenteel onderzoek. Maar met betrekking tot de kennis- en technologieoverdracht kan Duitsland zich naar eigen zeggen nog verbeteren. Dit initiatief zal daarbij helpen.

Continue reading

Voor het klimaat en een sterke industrie: Duitsland presenteert Leichtbaustrategie

Leichtbau is een sectordoorsnijdende technologie waarmee materiaal en energie wordt bespaard en bovendien de CO2-uitstoot wordt teruggedrongen. Denk aan de inzet van lichte materialen in transportmiddelen, maar ook in de gebouwde omgeving en in de energiesector zelf, door lichte windmolenbladen of drijvende fundamenten voor offshore windmolenparken.Duitsland neemt zich voor om leidende markt en belangrijkste leverancier voor lichtgewicht constructies te worden.

Door de interactie tussen innovatieve materialen, digitale tools, en nieuwe productiemethoden en -processen wil BMWi nieuwe mogelijkheden voor de Duitse industrie en diens internationale concurrentievermogen creëren. De Duitse staatssecretaris van Economische Zaken, Elisabeth Winkelmeier-Becker, zegt hierover: “Lichtgewicht bouwen (…) stimuleert innovatie in veel industriële sectoren en is belangrijk voor het behalen van onze klimaat- en duurzaamheidsdoelstellingen. Bovenal zijn Leichtbau-technologieën van cruciaal belang voor de transformatie naar een duurzamere mobiliteitssector en voor de uitbreiding van hernieuwbare energieën.”

Continue reading

Drie grote waterstof onderzoeksprojecten in Duitsland krijgen 700 miljoen euro

Afgelopen woensdag 13 januari maakte het Duitse onderzoeksministerie BMBF bekend dat er 700 miljoen euro beschikbaar wordt gesteld voor 3 grote waterstofprojecten: H2Giga, TransHyDE en H2Mare. In de zomer van 2020 was al aangekondigd dat de Duitse overheid het al tientallen jaren bestaande waterstof onderzoeksprogramma, in het verleden vooral gericht op waterstof in de mobiliteit, flink uitbreidt met middelen uit het Corona-conjunctuurpakket.

De nu gestarte projecten zijn het resultaat van de in de zomer gestarte “ideeën competitie”. Uit de 32 ingediende projectideeën zijn drie overkoepelende projecten geformuleerd. Ieder project heeft een trekker uit de industrie. In totaal werken ruim 200 projectpartners uit de wetenschap en het bedrijfsleven de komende vier jaar samen aan het ontwikkelen van electrolysers, waterstoftransport en de offshore productie van waterstof. De precieze verdeling van de 700 miljoen over de drie projecten is nog niet vastgelegd.

H2Giga – H2Gigia richt zich op het optimaliseren van het productieproces van electrolysers en zo serieproductie starten. De 112 projectpartners, waaronder ThyssenKrupp, MAN en Sunfire willen door het onderzoeksproject stappen zetten in de kostenreductie en kwaliteit en zo hun leidende positie in de electrolyser markt versterken.

TransHyDE – Binnen TransHyDE onderzoeken 89 partners onder leiding van onder andere RWE de mogelijkheden voor waterstof transport op korte en lange afstand. Er wordt onder meer technologie ontwikkeld voor het geschikt maken van oude gasleidingen voor waterstof en onderzoek gedaan naar transportmedia zoals ammoniak en LOHC. Het project moet een bijdrage leveren aan de technische kennis die nodig is bij het opzetten van waterstof importketens.

H2Mare – Het project H2Mare spreekt waarschijnlijk het meest tot de verbeelding. Binnen dit project werken 33 partners zoals Siemens Energy, RWE en Salzgitter-Mannesmann aan het idee om waterstof offshore te produceren en zo in de toekomst de dure netaansluiting van offshore windinstallaties overbodig te maken. Binnen het project wordt ook het offshore omzetten van waterstof in methaan, methanol en ammoniak onderzocht met behulp van direct-air-capture van CO2 en stikstof. De eerste pilot wordt “Aquaventus” voor de Duitse kust bij het eiland Helgoland met aangepaste 14 MW-turbines van Siemens. In 2035 moet deze pilot zijn uitgebouwd tot in totaal 10 GW capaciteit, waarbij de waterstof door een 400 km lange buisleiding aan land wordt gebracht.

Meer informatie is te lezen op de website van BMBF: https://www.bmbf.de/de/bmbf-bringt-wasserstoff-leitprojekte-auf-den-weg-13530.html

Waterstof Roadmap voor Baden-Württemberg

Vlak voor de kerstvakantie heeft deelstaat Baden-Württemberg haar Waterstof-Roadmap gepubliceerd. De roadmap was het resultaat van een participatief proces, geleid door een Fraunhofer-consortium (Fraunhofers IAO, ISE en ISI).

In de eerste fase van het proces hebben actoren uit bedrijfsleven, wetenschap, NGO’s, publieke sector en maatschappij op een online forum input gegeven. In oktober vonden stakeholderworkshops over de thema’s (1) Productie en verdeling van waterstof, (2) Technologie en Innovatielocatie BW en (3) Industriebehoefte waterstof. Daarnaast hebben interviews met vakexperts en desk research (andere nationale en regionale waterstofstrategieën) plaatsgevonden. Dit proces heeft geleid tot een thematische structuur en handelingsaanbevelingen voor de roadmap.

Baden-Württemberg wil tot een leidende locatie voor waterstof- en brandstofceltechnologie wordt. Dit wil men gezamenlijk met de wetenschap, bedrijfsleven (nadrukkelijk ook start-ups) en maatschappij) bereiken. Men wil waterstof in de komende jaren niet alleen op het gebied van mobiliteit, maar ook in industrie (staalproductie, chemische industrie, raffinaderijen en proceswarmte) inzetten.

De regio heeft hiervoor een goed uitgangspositie: zo werken momenteel zo’n 80-90 bedrijven en 18-19 wetenschappelijke instellingen in BW aan waterstof- en brandstofcellentechnologie. Desondanks zal de deelstaat ook in de toekomst ook nog van energie-import afhankelijk zijn. Groene waterstof wordt uit landen met veel wind- en zonne-energie geïmporteerd: Chili, Australië, Saudi-Arabië, Noord-Afrika. Mede hierom wil de deelstaat graag energiepartnerschappen opbouwen. De opbouw van een Europees waterstofnetwerk en centrale overslaglocaties zijn volgens de roadmap noodzakelijk.

De hoofdlijnen uit de waterstof-roadmap zijn als volgt:

Voordelen van waterstof:

  • Reductie van CO2-uitstoot wereldwijd
  • Waterstof is in te zetten als energiedrager in sectoren stroomopwekking, industrie, verkeer en warmte
  • Grote mogelijkheden voor industrie- en technologielocatie BW
  • Behoud en uitbouw van arbeidsplaatsen
  • Uitbreiding van waterstof- en brandstofceltechnologie

Kansen voor BW:

  • Uitbreiding van waterstof- en brandstofceltechnologie op deelstaatniveau
  • BW is sterk in mobiliteitsindustrie en machinebouw
  • Sterk mkb- (“hidden champions”) en kennislandschap.

Handelingsvelden:

  • Duurzame waterstofverzorging zekerstellen
  • Verschillende opties voor het bereiken van de uitstootdoelen in verschillende sectoren technologie-onafhankelijk aangaan
  • Productieonderzoek en technologie bevorderen

Waterstofbehoefte:

  • De waterstofbehoefte zal in de komende jaren voornamelijk in de mobiliteit en raffinaderij liggen.
  • In de industrie momenteel jaarlijks ca. 1,8 TWh, toekomstig tot 7 TWh
  • In mobiliteitssector 1,7 TWh in 2030 en 12,9 TWh in 2050

Vervolgens worden 29 concrete maatregelen in de toepassingsgebieden waterstofproductie, -opslag, en verdeling, industrie, mobiliteit, gebouwen en stroomopwekking, als ook sector-overstijgende maatregelen. Dit zijn:

Sector- en technologieoverkoepelend:

  1. Randvoorwaarden voor solide business modellen creëren
  2. Internationale partnerschappen aangaan
  3. Modelregio’s bevorderen
  4. Uitbouw van gemeentelijk waterstof gebruik, Sektorkopplung
  5. Ondersteunen van inzet van waterstoftechnologie in mkb
  6. Testcentra inrichten (living labs)
  7. R&D in bedrijfsleven verder versterken
  8. Inzet van net-onafhankelijke lokale stroomverzorging, eventueel door subsidie (wordt nagegaan)
  9. Cluster verder uitbouwen, zoals bijv. e-mobil BW of Cluster Brennstoffzelle BW. Zo moet zichtbaarheid vergroot worden en een maatschappelijke dialoog ontstaan.
  10. Nauwe samenwerking met aangrenzende deelstaten, maar ook andere landen op Europees en globaal niveau
  11. Fundamenteel onderzoek bevorderen
  12. Opleiding uitbreiden, zodat in BW waterstofvakexperts worden opgeleid
  13. Oprichting van platform H2BW voor verdere begeleiding roadmap
  14. Europese of federale programma’s zoals IPCEI gebruiken

Waterstofproductie, -opslag, en verdeling:

  1. Ondersteunen van opbouw van een Europees waterstofgasnet
  2. Waterstoflogistiek via transportnet, scheepvaart, trein en wegen. Daarbij worden zowel globale leverketen tot lokale verdeling in ogenschouw genomen
  3. Ondersteuning van groene waterstofproductie
  4. Projecten voor waterstofopslag starten, evt. in modelregio’s
  5. Industrialiseren van elektrolyse
  6. Industrialiseren van productie van brandstofcellenstacks
  7. Ontwikkeling van brandstofcelsystemen
  8. Ontwikkeling van waterstoftanks (ook voor vloeibare waterstof)

Industrie en andere gebieden:

  1. Ondersteunen van transitie naar groene waterstof
  2. Beoordeling van procesvarianten in de industrie voor klimaatneutrale productie door middel van technisch-economische en ecologische levenscyclusanalyses

Mobiliteit:

  1. Uitbouw van waterstoftankstations voor voertuigen
  2. Opbouw van OV op waterstof
  3. Industrialiseren van brandstofcelproductie voor commerciële voertuigen

Gebouwen:

  1. Klimaatvriendelijke gebouwrenovatie en inzet van efficiëntietechnologie, waarbij waterstof een rol kan spelen.
  2. Ondersteuning van H2ready-technologieen

Voor het omzetten van de doelen uit de roadmap wordt het plattform H2BW opgericht, dat hiervoor voor de komende vier jaar ca. 3,5 miljoen euro zal krijgen. Het platform wordt onderdeel van het agentschap voor nieuwe mobiliteitsoplossingen, e-Mobil BW. Deze zal het omzetten van de gedefinieerde maatregelen begeleiden, PR-werk uitvoeren, ondernemers, gemeentes en kennisinstellingen adviseren en kennistransfer begeleiden.

Vanaf Q1-2021 zullen de eerste projecten worden uitgeschreven. Daarnaast wil men de dialoog binnen de quadruple helix in stand houden, samenwerkingsverbanden aangaan en overkoepelende programma’s zoals IPCEI gebruiken.

Bronnen:

Market Study AI Southern Germany

Management Summary AI study
Artificial intelligence (AI) offers new potential for cooperation between Dutch and German companies. This market study was conducted among 22 German companies in Bavaria and Baden-Württemberg. These regions were chosen because of their economic importance to the Germany economy and the high concentration of AI companies in the field of Smart Industry.

1. What do German companies need?
The survey revealed that currently most AI use cases have already been implemented in the field of automated quality assurance1. However, providers are needed in the field of predictive maintenance and autonomous robotic systems as German companies are planning to implement these type of systems in the short or long-term (figure 2).


During the interviews German companies were asked about the obstacles and issues that exist in the field of AI. It is difficult to convince decision-makers in German companies because they tend to have a risk-shy nature and the benefits and added value of AI is often not directly clear to them.
But above all this there is a lack of data so they urgently need partners for data exchange and are looking for specialized data scientists.

2. How to pitch?
In addition to the actual AI knowledge, Dutch companies are preferred over local companies if they meet criteria such as the ability to execute and domain knowledge. When it comes to AI the providers should not only focus on mathematics but more important, they know the use case and are able to put it into production.

3. Where to find the German customer?
On the business side, platforms such as associations (bayme, IHK, VDMA or digital innovation hubs) and AI-specific and sector-specific regional conferences are currently used for AI exchange, while many national AI initiatives also promote AI exchange and networking among businesses. There are also links to European AI initiatives.
Other aspects where Dutch providers should pay attention to are especially the AI standards. Germany published a standardization roadmap on AI.

Link to the full market study (available in English): https://www.rvo.nl/onderwerpen/internationaal-ondernemen/landenoverzicht/duitsland/zakelijke-kansen#ict-sector

Frans-Duitse samenwerking: ontmoeting Altmaier & Le Maire

Op 10 december ontving de Duitse minister van Economische Zaken Peter Altmaier, zijn Franse collega Bruno Le Maire om met hem belangrijke ontwikkelingen op politiek-economisch gebied te bespreken. Hoofdthema’s van het gesprek waren de Corona-pandemie, de industriële samenwerking op het gebied van toekomstige technologieën en trans-Atlantische betrekkingen.

De ministers vertellen in een interview met Handelsblatt dat ze de Europese economie willen helpen groeien met initiatieven op het gebied van industriebeleid (denk aan Gaia-X). Peter Altmaier wil daarom in een aantal sectoren technologieprojecten lanceren die door de staat gefinancierd worden; een actief industriebeleid naar Frans voorbeeld. Een groeiend aantal bedrijfsfaillissementen kan de komende maanden in Europa worden verwacht, waarschuwden de ministers. Het is daarom noodzakelijk om “de industriële prioriteiten te definiëren die in de komende maanden moeten worden uitgevoerd”, aldus Altmaier.

Met technologische en economische soevereiniteit als doel en een actief industriebeleid richting China in het achterhoofd, werken beide landen samen met de EU-commissie aan projecten op het gebied van micro-elektronica, 5G en waterstof. Naast het Gaia-X initiatief om gegevens veilig op te slaan, willen ze vanaf 2021 zelf batterijen gaan produceren en microprocessoren in Europa ontwerpen en produceren.

Om te voorkomen dat in de toekomst grote delen van de waardeketen volledig buiten Europa liggen, werd besloten particuliere bedrijven op geselecteerde gebieden te ondersteunen en duidelijke stimulansen te bieden. Deze versterking van de binnenlandse industrie heeft zijn prijs, ook voor de belastingbetaler. Le Maire zegt dat “het ons in staat stelt om de wereld economisch te blijven leiden. We richten ons op strategisch belangrijke technologieën waarin Europa sterke bedrijven heeft.”

Beide landen willen ook de banden met de VS weer nieuw leven in te blazen en te verdiepen. Zo hopen ze een eerlijk en marktconform wereldhandelssysteem te kunnen bevorderen. Le Maire benadrukt dat het ook vanuit het perspectief van de klimaatdoelen, essentieel is om na te denken over de reorganisatie van de wereldhandel. De pandemie heeft daarbij laten zien wat de noodzaak is van onafhankelijkheid en de mogelijkheid een deel van de waardeketen terug te halen.

Naast de politiek-economische ontwikkelen, hebben de ministers ook over het Europese ruimtevaartbeleid gesproken. Duitsland en Frankrijk zijn vastbesloten om het Ariane 6-project tot een goed einde te brengen en roepen tegelijkertijd de industrie op om het potentieel voor efficiëntieverhoging en verbetering van het concurrentievermogen te benutten. Om de innovatieve kracht van de Europese ruimtevaartindustrie op een hoog niveau te houden, willen beide landen naast overheidssteun ook een verhoging bieden van de financiële middelen van de commerciële sector voor ruimtevaartactiviteiten.

De ministers hebben besloten een werkgroep op te richten om manieren uit te werken die het concurrentievermogen, de marktgestuurde activiteiten en de efficiëntie vergroten. De toekomst van de Europese draagraketten zal in het middelpunt van deze werkzaamheden staan. De groep zal ook bijdragen aan het bereiken van Europese doelstellingen in het ruimtevaartbeleid om de rol van Europa bij de ontwikkeling van het regelgevingskader te behouden en verder te ontwikkelen. De groep zal medio 2021 een verslag presenteren met beleidsaanbevelingen op basis van hun werkzaamheden. (Pressemitteilung BMWi 11.12.2020)