Duitse overheid steunt bedrijven bij niet-technologische innovaties – met succes

Het ‘Innovationsprogramm für Geschäftsmodelle und Pionierlösungen (IGP)’ van het Duitse ministerie voor Economische Zaken (BMWi) steunt sinds 2019 niet-technologische innovaties. Uit een evaluatie  blijkt nu hoe succesvol dit programma is.

Sinds 2019 hebben 1780 bedrijven zich aangemeld voor het Innovatieprogramma, waarvan 280 daadwerkelijk subsidie hebben gekregen Enkele succesvolle voorbeelden hiervan zijn ‘Concular’ uit Stuttgart, dat herbruikbare bouwmaterialen identificeert en contacten legt met potentiele afnemers, ‘Quatropus’ uit Dresden, dat een digitaal systeem heeft ontwikkeld om rechtstreeks vertalingsdiensten te verlenen tussen twee partijen, of ‘Vila Health’ uit Berlijn, een app die professionele psychologische ondersteuning en begeleiding biedt aan mensen met chronische ziekten.

Voorheen vielen dergelijke “niet-technologische innovaties” bij de meeste financieringsprogramma’s buiten de boot. Om deze bedrijven tegemoet te komen, heeft het BMWi in 2019 een programma gelanceerd dat innovaties voor bedrijfsmodellen en baanbrekende oplossingen financiert. Het budget voor dit programma werd gedurende de pandemie verhoogd van 25 naar 35 miljoen euro.

Een eerste evaluatie van het programma door het BMWi is positief. Volgens het rapport kan het economische effect nog niet worden gemeten, maar het programma “dicht een gat in het Duitse financieringslandschap” en moet daarom worden voortgezet. Andere landen, zoals Oostenrijk of Frankrijk, zijn op dit gebied echter al veel verder.

Het merendeel van de bedrijven die subsidie hebben ontvangen, had minder dan tien werknemers en kwam uit de moderne dienstensectoren, zoals ICT, de creatieve industrie of digitaal onderwijs. Uit de grote hoeveelheid aanvragen blijkt dat er bij de doelgroep behoefte aan financiering van niet-technologische innovaties is. Volgens het rapport hadden veel van de deelnemende bedrijven zonder het programma geen of slechts geringe financiële ondersteuning gekregen op de vrije markt. Nu verwacht de overgrote meerderheid een blijvende omzet, en in sommige gevallen zijn er positieve effecten die verder reiken dan alleen de individuele onderneming.

Er werd al eerder aangedrongen op interdepartementale coördinatie van de verschillende financieringsprogramma’s op dit gebied, met name door het ‘Hightech-Forum’, die de Duitse regering bij de opzet van de Hightech-strategie 2025 heeft geadviseerd, en door de deskundigencommissie voor onderzoek en innovatie (EFI). Laatstgenoemde heeft in hun jaarlijkse rapport van 2016 aanbevolen meer aandacht te besteden aan sociale innovaties. In 2020 heeft ook de Bondsdag de Bondsregering opgeroepen om een interdepartementaal concept voor de bevordering van sociale innovaties te ontwikkelen.

Opschorting octrooien coronavaccins – reacties Duitsland

In navolging van de aankondiging van VS-President Biden is ook in Duitsland de discussie opgelaaid of octrooien op coronavaccins moeten worden opgeschort. Waar zowel de bondsregering, juridische experts en de farmaceutische industrie met scepsis reageren, zijn de Grüne, Linke en NGO’s voor. De opschorting zou volgens laatstgenoemden leiden tot een grotere productie, wereldwijd, ook voor en in armere staten. De algemene tendens in de Duitse industrie, maar ook bij juristen, is dat opschorting van octrooien geen antwoord is op de wereldwijde vaccinatieschaarste. Het probleem ligt hem volgens hen niet zozeer in de beperkingen als gevolg van de octrooien, maar in de benodigde grondstoffen, fabrieken en knelpunten in toeleveringsketens. Tegelijkertijd vreest men voor de gevolgen op de lange termijn voor de bescherming van intellectueel eigendom.

Continue reading

Verslag Hightech-Forum 2019 – 2021

Innovatiebeleid: High-Tech Forum wijst de weg naar meer participatie, duurzaamheid en implementatie.

Het High-Tech Forum heeft op 21 april zijn belangrijkste aanbevelingen voor de toekomstige innovatiestrategie van Duitsland gepubliceerd. Met oog op de duurzaamheidsdoelstellingen, dringt het panel aan op de bevordering van daadkracht en uitvoering. Het is belangrijk de missiegerichte aanpak te versterken. Een breed georiënteerd innovatiepact moet bijdragen aan de grootschalige toepassing van meer onderzoeksresultaten. Tevens moet het opzetten van start-ups in de wetenschap worden aangemoedigd en vergemakkelijkt. Gerichte deregulering en meer ruimte voor experimenten zijn net zo noodzakelijk als effectieve participatievormen.

Het High-Tech Forum is het centrale adviesorgaan van de Duitse regering voor de uitvoering van de High-Tech Strategie 2025. Het dient het onderzoeks- en innovatiebeleid van de regering te ondersteunen met concrete aanbevelingen voor uitvoering en actie. Tussen 2019 en 2021 zijn in totaal acht adviesnota’s gepubliceerd. Op 21 april 2021 werd het verslag van het High-Tech Forum (Ergebnisbericht) tijdens de Ergebniskonferenz gepubliceerd en overhandigd aan de Duitse minister van Onderwijs en Onderzoek, Anja Karliczek.

Continue reading

Duitsland stimuleert internationale onderzoeksprojecten rondom groene waterstof

In het kader van de internationaliseringsstrategie op het gebied van onderwijs, wetenschap en onderzoek, heeft het Bundesministerium für Bildung und Forschung (BMBF) een financieringskader voor internationale projecten m.b.t. groene waterstof gepubliceerd. Dit kader vormt de basis voor specifieke subsidieprogramma’s, die in de komende weken worden gepubliceerd.

De richtlijn ondersteunt de High-Tech Strategie 2025 van de bondsregering en versterkt ook de internationale component van de Duitse waterstofstrategie.

Continue reading

Coronagerelateerde ontwikkelingen als prioriteit van het beleid op onderzoek & innovatie: EFI-rapport 2021 gepubliceerd

Op 24 februari jongstleden heeft de Duitse Expertenkommission Forschung und Innovation (EFI) haar 14e jaarverslag aan Bondkanselier Merkel gepresenteerd. Het verslag, waarin de commissie jaarlijks haar belangrijkste aanbevelingen voor het Duitse innovatiebeleid deelt, focust zich dit jaar op de ontwikkelingen die nodig zijn voor Duitsland om sterker uit de door Corona veroorzaakte crisis te komen. Hieronder volgt een Nederlandse vertaling van de samenvatting van het EFI rapport 2021. Het volledige rapport is hier te vinden.

Uitwerkingen Corona-crisis op Onderzoek & Innovatie

De lockdown in Duitsland ter indamming van Sars-CoV-2 brengt enorme economische schade met zich mee in de wetenschappelijke sector. Voor de meeste Duitse bedrijven heeft de huidige crisissituatie een negatief effect op lopende of geplande innovatieprojecten. Vooral het MKB verwacht een aanzienlijke daling van de innovatie-uitgaven onder Corona-omstandigheden.

Met noodmaatregelen en economische stimuleringsprogramma’s heeft de Duitse overheid belangrijke politieke impulsen gegeven die ook het O&I-systeem ten goede komen. De Commissie van O&I-Deskundigen (Expertenkommission Forschung und Innovation, EFI) dringt echter aan op een snelle uitbetaling van de aangekondigde middelen op basis van betrouwbare criteria voor subsidiëring.

Volgens de EFI-Commissie kan de crisis ook als katalysator dienen voor de overgang naar nieuwe technologieën en op die manier het concurrentievermogen van Duitsland op lange termijn verbeteren. Daartoe moeten verdere economische stimuleringsprogramma’s en de beleidsmaatregelen voor groei zo veel mogelijk op O&I zijn gericht. Tegen deze achtergrond juicht de Commissie uitdrukkelijk het voornemen van de Duitse regering toe om 60 miljard uit het economische stimuleringspakket te gebruiken voor investeringen en innovatie.

Sectorspecifieke extrapolatie van de resultaten voor de vraag: “Welk effect heeft de Coronapandemie op de innovatieactiviteit van uw onderneming? Als gevolg van de Corona pandemie…” Voorbeeld: Bij 24 procent van de bedrijven in de informatie-economie worden geplande innovatieprojecten niet opgestart.
Bron: ZEW Business Survey Informatie Economie 2020.
© EFI – Deskundigencommissie Onderzoek en Innovatie 2021.

O&I beleid in verleden, heden en toekomst

Ondanks de Coronacrisis heeft het O&I-beleid belangrijke vraagstukken aangepakt die van groot belang zijn voor het behoud van Duitslands concurrentiepositie.

De oprichting van het Zukunfstfonds zal de durfkapitaalmarkt in Duitsland versterken en de financieringssituatie van start-ups verbeteren. De Commissie roept de Duitse regering op het Zukunftsfonds snel in te voeren en regelmatig te evalueren en zo nodig aan te passen.

Ook steunt de commissie de nationale waterstofstrategie en de aanvullende financiering van zeven miljard euro als onderdeel van het toekomstpakket. De commissie wijst er echter op dat een nationale marktverhoging niet zou moeten plaatsvinden zonder een parallelle, aanvullende voorziening van hernieuwbare energie.

De commissie ondersteunt het voornemen Duitsland tot een voorloper te maken op het gebied van de verstrekking en het gebruik van data. Het stelt voor coördinatiestructuren tussen betrokken instanties op te zetten om (1) te zorgen voor een transparante en gestandaardiseerde verstrekking van gegevens voor onderzoeksdoeleinden, (2) voor meer op gegevens en bewijzen gebaseerde beleidsmaatregelen en (3) om de uitwisseling van gegevens van verschillende instanties mogelijk te maken.

Prioriteiten voor het O&I-beleid voor de komende regeringsperiode

In de komende regeringsperiode moet het O&I-beleid een hoge prioriteit blijven houden. Een samenhangende beleidsaanpak voor het hele innovatieproces, waar alle ministeries zich voor inzetten, is eveneens nodig.

Het advies aan de nieuwe Duitse regering is om haar O&I-beleid op vijf hoofdprioriteiten af te stemmen:

  • De grote maatschappelijke uitdagingen, in het bijzonder de duurzaamheidsdoelstellingen.
  • Het inhalen van de technologische achterstand ter ontwikkeling van de welvaart.
  • Een sterke basis van geschoolde arbeidskrachten.
  • Het vergroten van de innovatieve bijdrage van particuliere ondernemingen.
  • Ten slotte is de wendbaarheid van het O&I-beleid een belangrijke voorwaarde om de door de samenleving gewenste verandering met succes te kunnen doorvoeren.

Nieuwe taakgerichtheid en wendbaarheid in O&I-beleid

Een ander advies aan de nieuwe regering is de beleidsaanpak voor de Nieuwe Missieoriëntatie (Neue Missionsorientierung) nader onder de loep te nemen. Hierin zal zij moeten sturen op innovatieactiviteiten in maatschappelijk overeengekomen richtingen die partijen uit de private sector anders niet op waren gegaan. Omdat de markt als ontdekkingsproces niet mag worden ondermijnd, stelt de commissie een marktgerichte versie van de Nieuwe Missieoriëntatie voor met een open houding tegenover probleemoplossing en katalytische marktinterventies.

Ondanks dat het O&I-beleid de laatste jaren meer agile/flexibel is geworden, zal dit systematischer in het beleid van de regering moeten worden verankerd. Hiertoe beveelt de commissie de volgende maatregelen aan:

  • Bij het opzetten van missies zorgen voor een nauwe samenwerking tussen de verschillende ministeries en actieve betrokkenheid van belanghebbenden, deskundigen, burgers, deelstaten en gemeenten.
  • Uit de missies moeten concrete doelstellingen worden afgeleid. Deze moeten een tijdspad hebben en de vervulling ervan moet meetbaar zijn. De tijdshorizon moet worden gebaseerd op de doelstellingen van de missies en niet op de duur van de regeringsperiodes.
  • Bij de uitvoering van missies is het noodzakelijk de horizontale coördinatie binnen en tussen ministeries te versterken. Dit kan gebeuren via interministeriële task forces en – binnen ministeries – via interdepartementale projectteams of missiegerelateerde eenheden binnen de organisatiestructuur. Deze moeten elk hun eigen beslissingsbevoegdheid en budget krijgen.
  • Innovatiegerichte overheidsopdrachten moeten verder worden ontwikkeld en in toenemende mate worden afgestemd op maatschappelijk overeengekomen missies.
  • Zorgen voor een positieve cultuur waarin fouten kunnen worden gemaakt en hiervan wordt geleerd, zodat bij de uitvoering van missies doelaanpassingen, bijstelling van de organisatie en maatregelen of zelfs volledige stopzetting mogelijk en aanvaardbaar zijn.
  • Personele capaciteit vrijmaken in ministeries en bij projectuitvoerende instanties om hiermee ruimte te creëren voor reflectie.

Benaderingen van O&I-beleid in de loop der tijd

Aanpassing van beroepsopleiding aan de digitale transformatie

In het kader van de digitale transformatie zullen veel werknemers in Duitsland de komende jaren van baan moeten veranderen in zich daarbij beroepsmatig moeten heroriënteren. Bovendien zullen de functieprofielen op veel bestaande werkplekken nog verder veranderen. Om de professionele handelingsbekwaamheid op peil te houden, moeten daarom niet alleen betere digitale kernvaardigheden worden ontwikkeld, maar in toenemende mate ook klassieke kernvaardigheden, zoals probleemoplossend vermogen, creativiteit, initiatief en aanpassingsvermogen. Daarom is het noodzakelijk beroepsopleidingen aan te passen aan de eisen van de gedigitaliseerde arbeidsmarkt en de bij- en nascholing te versterken. Daarom beveelt de commissie aan:

  • De regering moet ervoor zorgen dat alle opleidingsvoorschriften worden aangepast aan de veranderingen als gevolg van de digitalisering en voldoende actueel worden gehouden. Advies en hulp voor de invoering van een aangepaste opleidingsstructuur moeten worden uitgebreid – vooral voor het MKB.
  • Het aanbod van aanvullende kwalificaties tijdens de beroepsopleiding moet verder worden uitgebreid en worden opengesteld voor bijscholing.
  • Bij de accreditatie en goedkeuring van aanbieders van bij- en nascholing die door de overheid worden gefinancierd, moet veel belang worden gehecht aan resultaatgerichte criteria.
  • Om het MKB te ondersteunen bij beroepsgerelateerde bij- en nascholing, moet de ontwikkeling van lokale en regionale netwerken die efficiënte oplossingen tussen bedrijven organiseren, worden bevorderd.
  • Er moeten instrumenten ter ondersteuning van de preventieve aanpassingsopleiding worden getoetst die het de werknemers gemakkelijker maken om tijdig naar een nieuwe werkgever over te stappen en waarbij zowel het overdragende als het ontvangende bedrijf op passende wijze worden betrokken.
  • Om de informatiebasis voor loopbaan- en onderwijsbeslissingen te verbeteren, moeten initiatieven voor een alomvattende monitoring van beroepsvaardigheden ter ondersteuning van een passendere scholing worden bevorderd.

Genetische modificatie en CISPR/Cas

De CRISPR/Cas-genschaar is een instrument voor genetische modificatie dat een nieuwe impuls geeft aan het fundamenteel medisch onderzoek en nieuwe therapeutische benaderingen voor vele ziekten mogelijk maakt. De gerichte wijziging van genetische informatie maakt het mogelijk de oorzaak van erfelijke ziekten weg te nemen. Bijzonder grote mogelijkheden liggen er op het gebied van de somatische gentherapie. Om het potentieel van CRISPR/Cas te benutten, zijn verdere belangrijke vorderingen nodig, zowel bij het onderzoek als bij het omzetten van de onderzoeksresultaten naar toepassingen. De commissie beveelt derhalve de volgende maatregelen aan:

  • Een goedkeuringsprocedure die de administratieve belasting voor onderzoekers vermindert, maar waarbij maximaal rekening wordt gehouden met veiligheid en ethische rechtvaardiging.
  • Om ervoor te zorgen dat de goedkeuringsprocedures ook in de toekomst zo snel mogelijk worden afgehandeld, moet de personeelsbezetting bij de goedkeurende instanties in een vroeg stadium worden aangepast aan de verwachte toename van het aantal goedkeuringsprocedures.
  • Het moet mogelijk worden om samenhangende aanvragen en goedkeuringsprocedures te bundelen. Daarnaast moeten de goedkeuringsprocedures in de deelstaten worden geharmoniseerd.
  • Initiatie en bevordering van interdisciplinaire samenwerkingsverbanden en werkgroepen die de omzetting van onderzoeksresultaten ondersteunen en innovaties genereren door vroegtijdige interactie tussen onderzoek en klinische praktijk.
  • Voor het adviseren van onderzoekers en voor het netwerken met verschillende groepen belanghebbenden moet de oprichting van een Duits centrum voor gentherapie worden overwogen, dat de rol van een competentiecentrum voor de vertaling van fundamenteel onderzoek en preklinisch onderzoek naar klinische toepassing op zich kan nemen.
  • De haalbaarheid van klinische proeven verbeteren d.m.v. betere randvoorwaarden, zoals snellere, efficiëntere en minder bureaucratische goedkeuringsprocedures.
  • De randvoorwaarden voor de verstrekking van particulier durf- en groeikapitaal verbeteren.
  • Het is belangrijk de samenleving regelmatig te informeren over de mogelijkheden en risico’s van CRISPR/Cas en het maatschappelijke debat hierover voort te zetten.

Artificial Intelligence in Health special

In February 2021, we launched the AI in Health Special together with the Netherlands Innovation Network. For our article in the AI in Health Special, we zoomed in on the developments in Germany. Read the full special here: Artificial Intelligence LSH_0

Comprising 8.4% (€131 billion) of Germany’s total exports, the healthcare sector makes a major contribution to the country’s strong economic position. And AI is widely seen as one of the most promising technologies for making healthcare more personalized, effcient and affordable.

Cells of the body under a microscope. Research of stem cells cellular therapy and regeneration.
3D-illustration.
Source: Shutterstock.

Government catalyst
Germany was the EU’s largest healthcare spender in 2019 and with costs rising, the government is well-aware of the need to continuously invest in innovation within the sector. The country’s approach to AI in healthcare is characterized by clusters or ecosystems that evolve around government programs, research institutes and/or businesses.

Within government, the Ministries of Research, Economic Affairs and Healthcare are the main public drivers investing in and promoting AI in healthcare.
The National AI strategy, launched in 2018, invests €5 billion in AI research — fundamental research at Max Planck Institutes and applied research at Fraunhofer Institutes. In addition, the government strengthens ecosystems through ‘calls’ supporting, for example, Reallabore.
Data-sharing and developing the EU’s GAIA-X cloud system are a central contribution of Germany to future EU AI developments being put into practice. While use cases of data-driven healthcare research are mapped out in the Medizininformatik Initiative.

Geographical concentration
Ecosystems around knowledge institutes are heavily concentrated in southern Germany, where 45 of the 99 government-funded research projects are based.
Examples include Cyber Valley Tübingen, that works on AI applications in clinical brain studies, and the Technical University Munich and German Heart Association
collaborating to use AI methods to understand highly complex biological cell processes and nanoscale treatment. Other regions focus on specialized research areas, such as Lower Saxony, where in Göttingen a €9.6 million BMBF-funded research project is investigating AI applications for cancer treatment.

Company-led research
World-renowned German companies are creating their own AI/healthcare clusters. Carl Zeiss in Oberkochen has developed highly sensitive cameras in combination with deeplearning algorithms. Siemens Healthineers in Erlangen uses algorithms in their CT and MRI systems to place patients correctly in the scanner and analyze images. Dutch MedTech company Sioux has also entered the German ecosystem with the acquisition of software firm 4Plus.
Berlin is home to many AI/healthcare startups sparking interest from international venture capitalists. ADA Health, for example, is a health self-assessment app that received a €40 million investment in 2017. To bring together Dutch and German startups, investors and companies, the NBSO Stuttgart and NIN Germany organized four Dutch Digital Health Nights in parallel with Germany’s largest e-health conference, DMEA in
Berlin.

Broader questions
While AI applications in healthcare continue to multiply rapidly across the country, the German Academy of Natural Sciences stresses that many fundamental questions around the use of AI in healthcare need further investigation. Issues such as privacy, skills development and creating data that remains usable even when technology systems change. Many of these ethical, legal and social aspects are being studied in the BMBF-funded ELSA Research Framework, with the aim of ensuring the future shape of AI in healthcare takes account of all society’s needs.

Netherlands Innovation Network Germany
Vera Nijveld and Lars Kramer
BLN-IA@minbuza.nl

 

Discussiestuk van acatech over behoud veerkracht in gezondheidssysteem

Een team rondom Thomas Lenarz van de Medizinische Hochschule Hannover en Karl-Heinz Streibich, voorzitter van Academie voor Technische Wetenschappen acatech, heeft op 25 februari een discussiestuk gepubliceerd t.a.v. welke veranderingen er nodig zijn om het gezondheidsysteem in tijden van crisis veerkrachtig te houden. De deskundigen pleiten o.a. voor een digitaal Europees meldsysteem voor gezondheidsgegevens en een Europees innovatie-ecosysteem. Het discussiestuk maakt deel uit van het acatech-project “Veerkracht en prestatievermogen van het gezondheidszorgsysteem in crisistijden”, dat in juli 2020 van start is gegaan. Een centraal aandachtspunt van de groep deskundigen  is lessen trekken uit de Coronapandemie en aanbevelingen doen voor een veerkrachtiger gezondheidszorgsysteem. Het project wordt gefinancierd door het Duitse Federale Ministerie van Volksgezondheid, BMG.

Continue reading

Duitsland versterkt innovatie en kennis- en technologieoverdracht met ‘Clusters4Future’-programma

Het Bondsministerie voor Onderzoek en Onderwijs (BMBF) gaat regionale innovatienetwerken onder de noemer ‘Clusters4Future’ verder versterken. Begin februari zijn zeven clusters geselecteerd die zich vanaf nu officieel de eerste Zukunftscluster mogen noemen.

Het initiatief maakt onderdeel uit van de Hightech-Strategie 2025 van de bondsregering. De Duitse universiteiten en onderzoeksinstellingen zijn uitstekend gepositioneerd op het gebied van fundamenteel onderzoek. Maar met betrekking tot de kennis- en technologieoverdracht kan Duitsland zich naar eigen zeggen nog verbeteren. Dit initiatief zal daarbij helpen.

Continue reading

Voor het klimaat en een sterke industrie: Duitsland presenteert Leichtbaustrategie

Leichtbau is een sectordoorsnijdende technologie waarmee materiaal en energie wordt bespaard en bovendien de CO2-uitstoot wordt teruggedrongen. Denk aan de inzet van lichte materialen in transportmiddelen, maar ook in de gebouwde omgeving en in de energiesector zelf, door lichte windmolenbladen of drijvende fundamenten voor offshore windmolenparken.Duitsland neemt zich voor om leidende markt en belangrijkste leverancier voor lichtgewicht constructies te worden.

Door de interactie tussen innovatieve materialen, digitale tools, en nieuwe productiemethoden en -processen wil BMWi nieuwe mogelijkheden voor de Duitse industrie en diens internationale concurrentievermogen creëren. De Duitse staatssecretaris van Economische Zaken, Elisabeth Winkelmeier-Becker, zegt hierover: “Lichtgewicht bouwen (…) stimuleert innovatie in veel industriële sectoren en is belangrijk voor het behalen van onze klimaat- en duurzaamheidsdoelstellingen. Bovenal zijn Leichtbau-technologieën van cruciaal belang voor de transformatie naar een duurzamere mobiliteitssector en voor de uitbreiding van hernieuwbare energieën.”

Continue reading

Drie grote waterstof onderzoeksprojecten in Duitsland krijgen 700 miljoen euro

Afgelopen woensdag 13 januari maakte het Duitse onderzoeksministerie BMBF bekend dat er 700 miljoen euro beschikbaar wordt gesteld voor 3 grote waterstofprojecten: H2Giga, TransHyDE en H2Mare. In de zomer van 2020 was al aangekondigd dat de Duitse overheid het al tientallen jaren bestaande waterstof onderzoeksprogramma, in het verleden vooral gericht op waterstof in de mobiliteit, flink uitbreidt met middelen uit het Corona-conjunctuurpakket.

De nu gestarte projecten zijn het resultaat van de in de zomer gestarte “ideeën competitie”. Uit de 32 ingediende projectideeën zijn drie overkoepelende projecten geformuleerd. Ieder project heeft een trekker uit de industrie. In totaal werken ruim 200 projectpartners uit de wetenschap en het bedrijfsleven de komende vier jaar samen aan het ontwikkelen van electrolysers, waterstoftransport en de offshore productie van waterstof. De precieze verdeling van de 700 miljoen over de drie projecten is nog niet vastgelegd.

H2Giga – H2Gigia richt zich op het optimaliseren van het productieproces van electrolysers en zo serieproductie starten. De 112 projectpartners, waaronder ThyssenKrupp, MAN en Sunfire willen door het onderzoeksproject stappen zetten in de kostenreductie en kwaliteit en zo hun leidende positie in de electrolyser markt versterken.

TransHyDE – Binnen TransHyDE onderzoeken 89 partners onder leiding van onder andere RWE de mogelijkheden voor waterstof transport op korte en lange afstand. Er wordt onder meer technologie ontwikkeld voor het geschikt maken van oude gasleidingen voor waterstof en onderzoek gedaan naar transportmedia zoals ammoniak en LOHC. Het project moet een bijdrage leveren aan de technische kennis die nodig is bij het opzetten van waterstof importketens.

H2Mare – Het project H2Mare spreekt waarschijnlijk het meest tot de verbeelding. Binnen dit project werken 33 partners zoals Siemens Energy, RWE en Salzgitter-Mannesmann aan het idee om waterstof offshore te produceren en zo in de toekomst de dure netaansluiting van offshore windinstallaties overbodig te maken. Binnen het project wordt ook het offshore omzetten van waterstof in methaan, methanol en ammoniak onderzocht met behulp van direct-air-capture van CO2 en stikstof. De eerste pilot wordt “Aquaventus” voor de Duitse kust bij het eiland Helgoland met aangepaste 14 MW-turbines van Siemens. In 2035 moet deze pilot zijn uitgebouwd tot in totaal 10 GW capaciteit, waarbij de waterstof door een 400 km lange buisleiding aan land wordt gebracht.

Meer informatie is te lezen op de website van BMBF: https://www.bmbf.de/de/bmbf-bringt-wasserstoff-leitprojekte-auf-den-weg-13530.html