De Zwitserse Health2020 strategie

Naast de grote hoSwiss flageveelheid kennis en kwaliteit in Zwitserland op het gebied van farmacie en medische technologie, maakt de open en export-afhankelijke economie Zwitserland één van de dominante en wereldwijde spelers op het gebied van de life sciences. Ook op de onderwerpen eHealth, ambient assistant living en imaging is veel kennis aanwezig. De Zwitserse gezondheidszorg zelf is ook van goede kwaliteit maar heeft niet de beste prijs-kwaliteit verhouding. Er wordt jaarlijks per persoon gemiddeld € 6.863 (€ 2.611 particulier en € 4.252 door de overheid) aan zorg uitgegeven. De omvang van de gezondheidszorg bedroeg in 2012 11,3% van het BNP en 20% van de totale overheidsuitgaven (WHO, 2014). De Zwitserse overheid probeert nu een oplossing te zoeken om de kosten van de gezondheidszorg te verlagen en de kwaliteit te waarborgen. Daartoe is in 2013 de nationale strategie Health2020 verschenen.

Health2020
Uit het rapport Health2020 kwam naar voren dat de bevolking over het algemeen tevreden is over de gezondheidszorg, maar dat de transparantie beperkt is en de statistische en analytische basis incompleet is. Daarnaast vinden de Zwitsers dat er te weinig wordt geïnvesteerd in preventie en het vroegtijdig ingrijpen bij aandoeningen. Het rapport focust op drie strategische uitdagingen waar de Zwitserse gezondheidszorg in de komende jaren tegenover zal staan. Allereerst: de groei van het aantal chronisch zieken door de demografische en technologische ontwikkelingen. Hierdoor zullen steeds meer patiënten gebruik maken van de gezondheidszorg en daarmee de kosten opdrijven. Om deze te drukken, wil de overheid de chronische ziektes voorkomen door in een vroeg stadium diagnoses te stellen en een gezonde levensstijl te promoten. De tweede uitdaging is de manier waarop zorg wordt geleverd. Deze zal veranderden. Dankzij eHealth technologie wordt de zorg meer geconcentreerd rondom de patiënten zelf, waardoor deze zelfstandiger worden. Tot slot geeft Health2020 aan dat Zwitserland zorgvuldig om moet gaan met de financiën in de zorg en de coöperatie tussen federale overheid en kantons beter moet. Lees hier meer over het Rapport Health2020.

eHealth
De Zwitserse eHealth agenda wordt gecoördineerd door eHealth-suisse. Deze agenda is erop gericht om meer veiligheid en kwaliteit in de gezondheidszorg te verschaffen. De kantonnale structuur staat in Zwitserland soms een snelle implementatie van nieuwe systemen in de weg. Zo bekritiseren Zwitserse experts dat weliswaar 80 procent van de dokterspraktijken data genereren, maar slechts 20 procent deelt hun data daadwerkelijk ook met ziekenhuizen. De overheid is bezig met de invoering van een nationaal elektronisch patiënten dossier. Dit systeem moet een belangrijke rol gaan spelen bij het vormen van uniformiteit in de diverse kantons. Dit is nodig om snellere en betere behandelingen uit te voeren met minder papierwerk. De ‘strategie eHealth Schweiz’ stelt als doel om in 2015 alle Zwitsers in een medische database te hebben opgenomen. De nu lopende pilot van het EPD wordt gecoördineerd door het postbedrijf Die Post onder de naam Vivates. Vivates is onderdeel van de EU-pilot epSOS en bestaat sinds februari 2012. Patiënten in deze pilot kunnen hun data inzien waar en wanneer ze maar willen en beslissen over wie wel of niet inzage heeft in hun gegevens. Daarnaast is health promotion Switzerland het Quint-Essenz project gestart, een ‘project management tool’, vergelijkbaar met een digitale agenda gericht op gezondheid. De tool bestaat uit een interactief schema waarin gebruikers hun ervaringen met zorg kunnen delen met anderen.
Op wetenschappelijk gebied is vooral Health-IS een belangrijk project voor eHealth in Zwitserland. Dit project is een joint initiative van de Universiteit van St. Gallen en de ETH Zürich. Het project ondersteunt ook start-ups die de wetenschappelijke publicaties in praktijk brengen. Meer informatie via www.health-is.ch.

Ambient Assisted Living
In de Zwitserse gezondheidszorgstrategie is het leren leven met aandoeningen een belangrijk onderdeel. Zwitserland hecht veel waarde aan het bouwen van (te)huizen voor ouderen met geïntegreerde dienstverlening. Daarnaast is Zwitserland intensief bezig met onderzoek naar dit onderwerp en groeit de belangstelling voor Ambient Assisted Living (AAL) in verschillende domeinen.
Zwitserland is een van de 22 deelnemende landen van het AAL Joint Programme (JP) van de EU. Het doel van AAL JP is om de kwaliteit van het leven van ouderen te verbeteren door ICT te gebruiken. Het bestaat uit 5 onderwerpen (Calls) die gericht zijn op de doelgroep van senioren tot chronisch zieken. Het budget bedraagt 304 miljoen euro verdeeld over 99 projecten. De Zwitserse positionering is vooral geconcentreerd op de verbetering van mobiliteit en het managen van dagelijkse activiteiten voor senioren (call 4, EUR 38,8 miljoen). Daarnaast zijn de Zwitsers betrokken bij call 5 waar de focus ligt op de ondersteuning van thuiswonende senioren bij het managen van hun dagelijkse activiteiten. Nederland doet aan 36 projecten mee en werkt op één van de zes projecten samen met Zwitserland, de samenwerking is verspreid over de verschillende calls. Het grootste project daarvan is het TAO uit call 2 (3 miljoen euro) en wordt gecoördineerd door de Universiteit Bern. Vanuit Nederland zijn de United Nations University / Universiteit Maastricht en SeniorWeb.nl betrokken, van Zwitserse kant zijn het verschillende bedrijven. De andere projecten waar Nederland en Zwitserland samenwerken zijn Dalia (call5, EUR 2,8 mln.), Confidence (call 4, EUR 2,8 mln.), Care4Balance (call 5, EUR 2,4 mln.), Trainutri (call 2, EUR 1,8 mln.) en 2PCS (call 3, EUR 1,7 mln.). Een overzicht projecten is te vinden op de website van AAL Europe.

Imaging
In tegenstelling tot de onderwerpen eHealth en AAL uit de Health2020 strategie is er voor het onderwerp imaging geen nationale strategie ontwikkeld. Wel is Zwitserland een van de internationale koplopers op dit terrein, ook farma-multinationals zoals Roche en Novartis besteden veel aandacht aan imaging technologie bij de ontwikkeling van nieuwe medicijnen. Hieronder een overzicht van wetenschappelijke inactieven en enkele relevante cluster-organsiaties:

Swiss BioImaging geeft een overzicht van (bio-)imaging faciliteiten in Zwitserland.

• Het Swiss Institute for Bioinformatics heeft de opdracht om de bioinformatica in Zwitserland te coördineren. Op internationaal gebied werkt de SIB samen met onder andere de European Life Science Infrastructuur voor Biologische Information (Elixer), de European Associatie van Onderzoek en Technology, EMBnet , EMBL-EBI (EU) en het Netherlands Bioinformatics Centre (Nederland). In 2011 lanceerde de SIB de ExPASy Bioformatics Resources Portal, een portal met wetenschappelijke bronnen, databases en software tools.

• Het Human Brain Project is onderdeel van het FET Flagship programma (Europese commissie) en wordt gecoördineerd door de EFPL in Lausanne. Het project zal 10 jaar duren (2013-2023) en de kosten worden geschat op 1.19 miljard euro. Er zijn 13 sub-projecten, van neuro-informatica tot management en van neurorobotica tot ethiek. Omdat het analyseren van data een fundamentele rol speelt, is er veel rekenkracht nodig. Om het menselijk brein te simuleren zijn er computers nodig die duizend keer zo krachtig zijn dan de computers die in 2013 beschikbaar waren. De Zwitserse overheid investeert 60 miljoen euro tot 2017 om computing power te versterken. Een voorbeeld is het super computing centrum in Lugano.

• Het Neuroscience Network Bazel verbindt de neurologische afdelingen van verschillende klinische, biotech en onderzoeksinstituten zoals het Biozentrum en het Friedrich Miescher Institue (FMI). Het Biozentrum in Bazel is de grootste wetenschappelijke faculteit van de universiteit van Bazel en heeft een jaarlijks budget van 53 miljoen euro. Het Biozentrum onderzoekt een breed scala aan onderwerpen, maar heeft een sterke focus op de moleculaire organisatie van levende organismes. Het Biozentrum heeft 270 miljoen euro geïnvesteerd in een 73 meter hoog onderzoekscentrum die plek zal geven aan 800 studenten en 600 onderzoekers vanaf 2017. In het ondergrondse deel van het gebouw zullen gevoelige en complexe wetenschappelijke installaties plaatsvinden zoals het centrum voor cel-imaging en nano-analytics. Tegen 2029 zal deze “Schällemätteli” campus verder worden ontwikkeld met gebouwen voor o.a. bio medicijnen en bio systemen, wetenschap en engineering.

• Het Centre d’Imagerie BioMédicale (CIBM) is een medisch centrum dat is ontstaan uit een samenwerking tussen de EPFL, de universiteiten van Genève en Lausanne en hun universiteitsziekenhuizen. Het CIMB heeft gemiddeld een jaarlijks budget van 12,4 miljoen euro. De zeven kernactiviteiten zijn animal imaging, 3T MR, Brain mapping, PET imaging, phase contrast X-ray imaging en signal processing.

Medical Cluster heeft op dit moment ongeveer 400 leden, voornamelijk bedrijven. Het Medical is in eerste instantie een nationaal platform voor het opzetten van samenwerking. Het cluster organiseert eigen evenementen voor leden en niet- leden en doet mee aan evenementen in het buitenland, bijvoorbeeld de Medica in Duitsland. Ze zijn daardoor ook actief als exportplatform voor de medische-technologiesector in Zwitserland.

i-net is een Public Private Partnership tussen de kantons Aargau, Bazel land, Bazel Stad en Jura alsook leidende ondernemingen uit de regio om innovatie te bevorderen. Samen ondersteunen zij veelbelovende bedrijven in de gebieden van ICT, life sciences, medische technologie, cleantech en nanotechnologie. i-net biedt ondernemingen en innovators gratis individuele begeleiding en uitgebreide mogelijkheden voor informatie-uitwisseling en kennisoverdracht. Bij medische technologie liggen de focuspunten op: Computer ondersteunde operaties, Actieve implantaten, E-Health en Big Data.

1 Oktober 2014
Boes Schoonderwoerd

Contact:
Joop Gilijamse
Innovatie Adviseur

Comments Off on De Zwitserse Health2020 strategie

Filed under Economy, Health, Life science, Zwitserland

Comments are closed.