Derde advies Leopoldina

De Duitse academie voor de wetenschappen, Leopoldina, heeft een derde advies gepubliceerd over hoe om te gaan met de corona-pandemie. De hierin genoemde aanbevelingen dienen de regering ter besluitvorming. In dit derde advies worden met name de psychologische, sociale, juridische, pedagogische en economische aspecten van de crisis belicht.

Optimaliseren van de basis voor de besluitvorming met gegevens en modellen

Leopoldina constateert dat de nu geldende shutdown-maatregelen deels zijn gebaseerd op aannames, omdat nog veel vragen rondom Sars-CoV-2 en de risico’s van Covid-19 onbeantwoord zijn. Een efficiënt maatregelenpakket vereist nauwkeurige kennis van de huidige infectiestatus van de bevolking. De huidige statistieken zijn echter symptoom-gestuurd en geven daarom een vertekend beeld. Dragers van het virus kunnen immers al 5 tot 6 dagen voor de eerste symptomen besmettelijk zijn, en een substantieel deel van de besmette personen vertoont nooit symptomen. Steekproefsgewijze PCR- en immuniteitstesten, en het grootschalig testen van alle verdachte gevallen, zijn daarom noodzakelijk om accurate modellen te kunnen maken. Hiertoe moet de testcapaciteit verder worden verhoogd, waarbij momenteel vooral de schaarste van reagentia tot vertraging leidt.

Naast data over het besmettingsproces moeten ook andere patiëntengegevens, zoals de context waarin mensen besmet zijn geraakt en de karakterisering van risicogroepen (leeftijd, eerdere ziekten, leefstijl zoals roken etc.) elektronisch worden opgeslagen en in de modellen worden meegenomen.

Om de werkzaamheid van politieke maatregelen op regionaal niveau te kunnen berekenen, moeten relevante gegevens in real-time in de modellen vloeien. Hiertoe behoren ook geaggregeerde gegevens over mobiliteit en contactnetwerken van de bevolking. Leopoldina heeft zich in een eerder advies al voor een contact tracing app uitgesproken, in dit stuk wordt ook het belang van “digitale gegevensdonatie” over het ziekteverloop aangehaald. Het Robert-Koch-Institut heeft eerder deze maand een app die dit in combinatie met fitnessarmbanden mogelijk maakt gelanceerd. Leopoldina suggereert dat de Europese regelingen ten aanzien van gegevensbescherming in uitzonderlijke situaties eventueel moeten worden aangepast, waardoor het gebruik van vrijwillig doorgegeven GPS-gegevens in combinatie met anonieme contact-tracing mogelijk kan worden gemaakt.

Al deze gegevens samen bieden een basis voor prognoses met betrekking tot de ontwikkeling van de pandemie en over het effect van bepaalde maatregelen op deze ontwikkeling. Het doel is om op basis van deze voorspellingen snel en regionaal in te kunnen grijpen zodra het aantal infecties een bepaalde grens overschrijdt.

Risicocommunicatie verbeteren en verantwoordelijk gedrag stimuleren

Leopoldina signaleert onder de bevolking een breed gedragen acceptatie van de maatregelen. Om dit verder te stimuleren, is heldere communicatie over de risico’s en de effecten van de maatregelen essentieel. Over het algemeen worden regels het beste nageleefd als ze duidelijk, ondubbelzinnig en logisch zijn. De motivatie om zich aan voorschriften te houden, stijgt als deze intrinsiek is, dus wanneer men het eigenbelang ervan inziet, of uit voorzorg voor anderen.

De grafieken die nu in de media verschijnen staan niet altijd in relatie tot de daadwerkelijke risico’s, onder meer omdat de sterfelijkheid alleen wordt berekend op basis van het aantal geregistreerde gevallen. In plaats van alleen een absoluut aantal van aan Covid-19 gestorven patiënten door te geven, moet ook worden vergeleken met het aantal sterfgevallen aan andere ziektes in hetzelfde tijdsvenster en in dezelfde bevolkingsgroep. Op deze manier blijft de risico-inschatting realistisch.

Psychische en sociale gevolgen van de crisis afweren

Deze crisis heeft door angst en onzekerheid over de toekomst en de sociale isolatie sterke psychische en sociale uitwerkingen. Belastende gebeurtenissen hebben minder effect op de gezondheid van individuen als ze voorspelbaar en controleerbaar zijn. Het is daarom van belang dat de regels en aanbevelingen van de regering zoveel mogelijk de eigen verantwoordelijkheid van de bevolking aanspreken. Concrete voorbeelden van positieve effecten van bepaalde gedragshoudingen stimuleren bovendien eerder dan statistische gegevens.

Er moet hulp en ondersteuning worden geboden aan risicogroepen die met name te lijden hebben onder de gevolgen van de huidige beperkingen, zoals kinderen in moeilijke gezinssituaties, sociaal zwakkeren of mensen die worden blootgesteld aan huiselijk geweld.

Verschillende perspectieven meenemen in de afwegingen

De maatregelen die de staat heeft genomen om het leven en de gezondheid te beschermen, brengen in sommige gevallen grondrechtsbeperkingen met zich mee. Bij de volgende politieke besluiten met betrekking tot de crisis moeten de maatregelen en hun neveneffecten steeds weer tegen elkaar worden afgewogen. Ook moet men zich er steeds van bewust zijn dat verschillende doelen die worden nagestreefd en de bijbehorende handelswijzen met elkaar in conflict kunnen zijn, bijvoorbeeld economische vs. geneeskundige, politieke vs. wetenschappelijke, of juridische vs. religieuze. In het besluitvormingsproces moeten alle afwegingen worden meegenomen en ook worden blootgelegd.

Onderwijs geleidelijk weer openstellen

In de onderwijssector heeft de shutdown tot een afname van het leeraanbod en structuur in het dagelijks leven van kinderen en tot een toename van de sociale ongelijkheid geleid. De onderwijsinstellingen moeten daarom zo snel mogelijk weer worden geopend.

Om de afstandsregels in te kunnen houden, moet op basisscholen in kleinere groepen (maximaal 15 leerlingen) lesgegeven worden en moeten pauzes afwisselend worden gehouden. Als eerste moeten kinderen die zich in de laatste fase van de onderbouw bevinden weer naar school kunnen, om ze op de overgang naar de bovenbouw voor te breiden.

Volgens Leopoldina kunnen de mogelijkheden van afstandsonderwijs, zowel digitaal als analoog, bij oudere leerlingen beter worden benut. Op hogescholen in universiteiten kan het hele semester via home- en online learning worden ingevuld. Het RKI keert zich overigens tegen deze opvatting: voorzitter Lothar Wieler vindt juist dat de oudere leerlingen het eerst weer naar school kunnen, omdat zij veel beter in staat zijn zich aan de 1,5 meter afstand te houden en daarmee een kleiner risico voor besmettingen vormen.

In peuterscholen en kinderdagverblijven moet de groepsgrootte van maximaal 5 kinderen worden ingehouden, omdat kinderen op deze leeftijd zich niet aan de afstandsregels kunnen houden. Het aanbod van deze instellingen zal dus nog een tijd beperkt blijven.

Leopoldina wijst erop dat het belang van digitalisering in het onderwijs door deze crisis goed duidelijk wordt en verder moet worden uitgebouwd.

Geleidelijk aan het openbare leven normaliseren

Het openbare leven kan geleidelijk aan weer normaal worden onder de volgende voorwaarden: a) het aantal nieuwe infecties stabiliseert zich, b) de noodzakelijke klinische reservecapaciteiten worden opgebouwd en de zorg voor andere patiënten wordt weer normaal, c) de bekende beschermingsmaatregelen (hygiënemaatregelen, mond- en neuskapjes, afstandsregels, tracing van geïnfecteerde personen) worden op een gedisciplineerde manier in acht genomen.

Zo kunnen bijvoorbeeld de detailhandel en de horeca worden heropend en kan het algemene zakelijke en officiële openbare verkeer worden hervat. Bovendien kunnen zakelijke en privéreizen weer worden ondernomen, met inachtneming van de bovengenoemde beschermingsmaatregelen. Het dragen van mondkapjes moet als extra maatregel in bepaalde bereiken verplicht worden gesteld, zoals in het openbaar vervoer. Sociale, culturele en sportieve evenementen moeten geleidelijk aan weer mogelijk worden gemaakt, afhankelijk van de mogelijke fysieke afstand en de intensiteit van het contact tussen de aanwezige partijen. Een continue bewaking van de besmettingsgraad is en blijft noodzakelijk.

Met duurzame economische maatregelen door de crisis komen

Hoe langer de crisis duurt, des te meer risico’s bergt dit voor de economie. Ook met de financiële hulp van de overheid kunnen faillissementen en werkloosheid op een gegeven moment niet meer worden vermeden.

Leopoldina waarschuwt dat de bestaande wereldwijde uitdagingen, zoals de bescherming van het klimaat, ook tijdens en na de coronacrisis blijven bestaan. Politieke maatregelen op nationaal en internationaal niveau moeten dan ook worden geleid door de beginselen van ecologische en sociale duurzaamheid. Klimaatafspraken moeten dan ook niet worden afgezwakt, maar juist met hoge prioriteit worden uitgevoerd of zelfs worden versterkt. Immers ligt hierin het meeste potentieel voor de economische ontwikkeling. In principe moeten de economische stimuleringspakketten n.a.v. de coronacrisis verenigbaar zijn met de doelstellingen van de Europese “Green Deal”.

Ten slotte dringt Leopoldina erop aan om vast te houden aan een economisch systeem dat gebaseerd is op een markteconomie: De economische beleidsmaatregelen die tijdens de crisis zijn genomen, moeten zo snel mogelijk worden teruggeschroefd of aangepast. Dit omvat de terugtrekking van de staat uit bedrijven waar als gevolg van de crisis in is geïnvesteerd en de vermindering van de overheidsschuld.

Het advies van Leopoldina van 13 april 2020 vind je hier:

https://www.leopoldina.org/publikationen/detailansicht/publication/coronavirus-pandemie-die-krise-nachhaltig-ueberwinden-13-april-2020/

 

Comments Off on Derde advies Leopoldina

Filed under Corona, Duitsland, Health

Comments are closed.