Digitale top Duitsland: AI in de focus

De veertiende Digital-Gipfel van het Duitse Ministerie voor Economische Zaken (BMWi) deed zijn naam alle eer aan: het evenement vond op 30 november en 1 december volledig virtueel plaats.

Het zwaartepunt dit jaar was “Digitaal duurzamer leven”, waarbij de sustainable development goals centraal stonden. In podiumdiscussies spraken vertegenwoordigers uit het kabinet met hoogstaande vertegenwoordigers uit bedrijfsleven, wetenschap en maatschappij spraken over de mogelijkheden die digitalisering en kunstmatige intelligentie bieden voor meer duurzaamheid, zoals in smart homes of door digitalisering in de landbouwsector, maar ook over hoe de ICT-sector zelf energie-efficiënter kan worden. Volgens de tussentijdse resultaten van een onderzoek dat wordt uitgevoerd in opdracht van de digitale vereniging Bitkom kunnen digitale technologieën bijna de helft bijdragen aan wat Duitsland moet doen om zijn klimaatdoelstellingen voor 2030 te halen en 120.000 ton CO2 kan besparen[1].

Update Duitse AI-Strategie
In het kader van de top presenteerde de regering op dinsdag een update van de nationale AI-strategie. In de actualisering van de strategie wordt o.a. aangegeven waaraan de in het corona-stimuleringspakket overeengekomen twee miljard euro extra voor AI zullen worden besteed[1]. In het document worden 87 concrete maatregelen gedefinieerd waar Duitsland zich in de komende jaren op wil richten[2].

Om de transferstructuren te versterken worden de bestaande vijf AI-competentiecentra met twaalf regionale toepassingscentra verbonden en worden de meer praktijkgerichte hogescholen en universiteiten – die een brug slaan naar het mkb – beter geïntegreerd. Ook is er een DAAD-financieringsprogramma voor jonge wetenschappers gepland. Om toponderzoek te ondersteunen, investeert de regering in supercomputerinfrastructuren, zoals reeds aangekondigd was in het stimuleringspakket.

Internationale onderzoekssamenwerking speelt een grote rol. In de geactualiseerde strategie wordt meer aandacht besteed aan Europese verbindingen. Men streeft naar de opbouw van een “wereldwijd toonaangevend Europees AI-netwerk onder het overkoepelende merk AI Made in Europe“. Met het oog hierop is de federale regering van plan de desbetreffende inspaninningen van de Europese Commissie mede te financieren.

Standaarden voor AI
Ook werd de AI-standaardisatie-roadmap gepresenteerd. Deze routekaart bevat aanbevelingen over de standaardisering en normering rondom kunstmatige intelligentie, waarbij zowel met technische, ethische als maatschappelijke aspecten rekening wordt gehouden. Zo’n 300 deskundigen uit het bedrijfsleven, de wetenschap, de overheid en het maatschappelijk middenveld hebben dit document onder voorzitterschap van het Plattform Lernende Systeme gezamenlijk ontwikkeld. Het doel is om met behulp van standaarden onderzoeksresultaten te kunnen vertalen naar in daadwerkelijke producten, die de Duitse industrie en wetenschap verder versterken en ‘AI made in Germany’ internationaal op de kaart zetten.

De deelnemende deskundigen hebben vijf overkoepelende aanbevelingen vastgesteld. De uitvoering hiervan moet bijdragen tot het opbouwen van vertrouwen in AI en zo de ontwikkeling van deze technologie van de toekomst moet ondersteunen. De vijf aanbevelingen zijn[3]:

  1. Gegevensreferentiemodellen voor de interoperabiliteit van AI-systemen implementeren,
  2. Horizontale AI-basisveiligheidsnorm creëren,
  3. Praktische initiële kriticiteitscontroles van AI-systemen ontwerpen,
  4. Nationaal implementatieprogramma ‘Trusted AI’ opzetten,
  5. Use cases voor standaardisatiebehoeften analyseren en evalueren.

De resultaten van de routekaart zullen in de komende tijd tijdens verschillende evenementen worden gepresenteerd en toekomstige implementatieprojecten voor de ontwikkeling van normen zullen worden besproken.

De roadmap geeft een uitgebreid overzicht van de status quo, de voorwaarden en uitdagingen, en de behoefte aan standaardisatie op zeven belangrijke AI-gerelateerde onderwerpen: (1) Fundamenten, (2) Ethiek/responsible AI, (3) Kwaliteit, conformiteitsbeoordeling en certificering, (4) IT-beveiliging in AI-systemen, (5) Industriële automatisering, (6) Mobiliteit en logistiek, en (7) AI in de geneeskunde.

Eerste GAIA-X use case uit automotive industrie
Tijdens een gesprek met minister Altmaier en directeuren van BMW, SAP, de vereniging voor Interneteconomie en ATOS is de eerste use case van het Cloud-project GAIA-X aangekondigd[4]. De automotive industrie wil GAIA-X gebruiken om gegevens binnen de gehele waardeketen op een veilige manier uit te wisselen. Zo zal het onder andere mogelijk worden om bij te houden hoeveel CO2 er wordt uitgestoten bij de productie van een elektrische auto en diens batterij. Naast SAP zullen BMW, Deutsche Telekom, Robert Bosch, Siemens en ZF Friedrichshafen, en in de komende weken vermoedelijk nog meer mkb-toeleveranciers aan het project deelnemen. Deze alliantie krijgt steun met middelen vanuit het conjunctuurpakket. Minister Altmaier benadrukte in zijn pitch dat internationale partijen zeer welkom zijn bij het Frans-Duitse initiatief.

Ook aandacht voor ASML
Ieder jaar worden tijdens de Digital Gipfel nieuwe technologische producten aan kanselier Angela Merkel gepresenteerd. Een van de presentaties tijdens een virtuele tour dit jaar was de EUV-technologie van ZEISS, Trumpf en Fraunhofer IOF, die dit weekend de Deutscher Zukunftspreis won. ZEISS heeft een optisch systeem ontwikkeld voor de EUV-lithografiemachine, die door ASML wordt gemaakt – wereldwijd de enige speler die dit kan[5].

[1] https://www.bmwi.de/Redaktion/DE/Pressemitteilungen/2020/12/20201202-kabinett-beschliesst-fortschreibung-ki-strategie-bundesregierung.html

[2] https://www.ki-strategie-deutschland.de/files/downloads/201201_Fortschreibung_KI-Strategie.pdf

[3] https://www.din.de/de/forschung-und-innovation/themen/kuenstliche-intelligenz/fahrplan-festlegen/handlungsempfehlungen-der-normungsroadmap-ki

[4] https://www.handelsblatt.com/technik/it-internet/digitalgipfel-der-bundesregierung-allianz-um-bmw-und-sap-baut-gemeinsame-datenplattform-fuer-autoindustrie/26673504.html

[5] https://www.zeiss.de/corporate/newsroom/pressemitteilungen/2020/digitalgipfel-2020.html