Duitse corona tracing app gelanceerd

De lang verwachte Duitse corona-app is een feit. De Corona-Warn-App, die door de techbedrijven T-Systems (onderdeel van de Deutsche Telekom) en SAP is ontwikkeld, is vanochtend door vertegenwoordigers van de bondsregering officieel voorgesteld en kan nu op smartphones met Android versie 6 of hoger en iPhones met iOS 13.5 worden gebruikt.

De app meet met behulp van Bluetooth of gebruikers over een periode van 15 minuten of langer binnen een straal van twee meter of minder van elkaar zijn geweest. Hiertoe wisselen nabije apparaten via Bluetooth iedere 2,5 tot 5 minuten willekeurig gegenereerde ID-nummers uit. De onderlinge afstand wordt geschat op basis van de Bluetooth-signaalsterkte. De ID-nummers worden decentraal op de respectievelijke smartphones voor de duur van 14 dagen opgeslagen, er is geen centrale server waarmee bijvoorbeeld een regeringsinstantie alle contactmomenten in kan zien. Ook de locatie waarop een contact plaatsvindt wordt niet opgeslagen.

Als een gebruiker positief op Covid-19 wordt getest, kan hij/zij dit testresultaat middels een TAN-code in de app delen. Deze TAN-code krijgt men direct van de arts, of via een telefonische hotline.  Na het delen van het testresultaat, wordt de gebruiker gevraagd of hij de ID-nummers die de afgelopen 14 dagen zijn opgeslagen anoniem wil informeren. Indien de gebruiker daarmee instemt, krijgen alle gebruikers een notificatie dat hun infectierisico is verhoogd. De app geeft dan handelingsperspectieven, zoals het mijden van nieuwe contacten en eventueel een coronatest te ondergaan. Het nieuwe Duitse testbeleid speelt hier op in: Sinds vorige week kunnen ook personen zonder symptomen worden getest, als zij in contact zijn geweest met iemand die het coronavirus heeft.

Was lange währt, wird endlich gut

De app was oorspronkelijk al voor de tweede helft april voorzien, maar door meningsverschillen over de gekozen architectuur liep dit vertraging op. Duitsland wilde in eerste instantie het pan-europese PEPP-PT concept met een centrale server inzetten (zie voor meer informatie onze blog van 1 april). Hier is de regering na protesten vanuit o.a. privacy beschermers en digitale brancheverenigingen vanaf gestapt. Een andere belangrijke reden voor de omslag is het feit dat Google en Apple – op wiens systemen vrijwel alle smartphones functioneren – alleen een decentrale architectuur ondersteunen (zie ook blog van 30 april) en een interface voor hun besturingssystemen noodzakelijk is om de app op de achtergrond te kunnen laten werken. SAP en T-Systems hebben het gehele softwareontwikkelingsproces vanaf mei op het open source platform Github gedeeld, waarmee iedereen inzage had in de code en vragen kon stellen.

Volgens sommige critici komt de app nu te laat: immers is het aantal nieuwe besmettingen per dag dalende. Maar juist nu strenge maatregelen steeds meer worden versoepeld en restaurants, sportfaciliteiten en scholen weer open gaan, is het belangrijk om infectieketens zo snel mogelijk te onderbreken, aldus de minister van Volksgezondheid Jens Spahn. De app, die gezondheidsdiensten ondersteunt in hun reguliere bron- en contactonderzoek, en het nieuwe testbeleid dragen hieraan bij.

Privacy- en computerexperts hebben over het algemeen veel lof voor de app die nu gepresenteerd is: het systeem is veilig (goed beschermd tegen hackeraanvallen) en stabiel en heeft geen toegang tot persoonlijke gegevens van gebruikers. Het grootste consumentenportaal van Duitsland, CHIP, benadrukt in hun bespreking dat ieders privacy gewaarborgd blijft: ‘De app gebruikt zo weinig mogelijk gegevens, heef alleen contact met andere smartphones en niet met een centrale server en werkt met geanonimiseerde gebruikerscodes. Gegevens zoals naam, locatie, leeftijd of gezondheidstoestand worden niet doorgegeven aan het Robert Koch Instituut’.

Gebruikersaantallen

Volgens onderzoek van de universiteit van Oxford zou 60% van de bevolking een tracing app moeten gebruiken en de aanbevelingen ervan opvolgen, om de epidemie volledig in te dammen. Maar ook bij een lager gebruikerspercentage is al positief effect merkbaar, en dat is ook wat de Duitse regering meermaals heeft benadrukt. ‘Alle beetjes helpen bij het doorbreken van infectietekens’, aldus plaatsvervangend regeringswoordvoerster Ulrike Demmer. Volgens minister Spahn is het belangrijker dat mensen die veel met onbekenden in contact zijn – bijvoorbeeld in het openbaar vervoer – de app gebruiken dan absolute aantallen. ‘Als in de komende dagen meerdere 100.000’en downloads zijn, ben ik zeer tevreden,’ voegde hij in een interview toe.

Uit de meest recente opiniepeilingen kwam dat 42% van de Duitse bevolking de app zou installeren, 39% zou dat zeker niet doen. 16% van de Duitsers zou geen (geschikte) smartphone hebben. De kans dat 60% van de bevolking wordt bereikt is vrijwel nihil: alleen WhatsApp komt op zo’n gebruikerspercentage. Desondanks blijft het gebruik van de app vanuit de regering vrijwillig. Verschillende partijen, daaronder de Grünen en de Linken, maar ook een adviesgremium (SRVR) van het Ministerie van Justitie, pleiten ervoor op om het gebruik van de app bij wet te regelen. Met een juridische basis moet worden vastgelegd dat de app alleen op vrijwillige basis wordt gebruikt, en door bijvoorbeeld werkgevers of restaurants op geen enkele manier als voorwaarde kan worden gesteld.

Met de release in de app stores begint ook een grootschalige PR-campagne. De digitale brancheorganisatie Bitkom, de internetbrancheorganisatie Eco en de branchevereniging voor digitale economie ondersteunen de app actief in hun eigen kanalen. Ook de Deutsche Fußballbund heeft actieve promotie toegezegd.

Interoperabiliteit

Met het begin van de vakantieperiode en de grensopening binnen de EU is het belangrijk dat tracing apps ook over landsgrenzen heen functioneren. Wanneer apps gebruikmaken van de interface van Apple en Google, zouden ze in andere landen met hetzelfde concept te gebruiken moeten zijn. De app die in Nederland wordt ontwikkeld zet ook op de interface van Google en Apple, waarmee de Duitse en Nederlandse apps compatibel zouden zijn. De voorzitter van Telekom, Tim Höttges, zei in de persconferentie dat ten behoeve van Europese interoperabiliteit steeds contact bestaat met de Europese Commissie.

Officiële site van de app: http://coronawarn.app

Persconferentie: https://www.youtube.com/watch?v=LEgnO2lqto0