Een Roadmap voor het Swissnex-netwerk

Naar aanleiding van een ‘motie’ van een Zwitsers parlementslid om het Swissnex-netwerk te verdubbelen, heeft de Staatssecretaris voor Onderwijs, Onderzoek en Innovatie (SFBI) dit netwerk laten evalueren en voor de periode 2017 – 2020 voorstellen gedaan. De Bond kiest daarbij niet voor top-down verdubbeling, maar voor bottom-up organische groei, ook om samenwerking met derden te borgen (tweederde van de kosten van activiteiten moeten door partners in cash of in kind worden gedragen). Tegelijkertijd wil de Bond meer synergie met het andere onderdelen van het Zwitserse buitenlandnetwerk, in de eerste plaats met het netwerk van Science & Technology Counselors (STC’s) op ambassades. Concreet zullen één à twee nieuwe Swissnex – hubs worden geopend, waarbij Japan, Zuid-Korea en Zuid-Afrika als mogelijke locaties worden genoemd. De Zwitserse Bondsregering heeft haar vierjarenplan (Botschaft zur Förderung von Bildung, Forschung und Innovation 2017 – 2020) aan het Parlement voorgelegd. Dit plan regelt het budget en het beleid voor deze periode. Het Parlement zal eind 2016 beslissen.

Toelichting

  • Sinds 2000 heeft Zwitserland 5 Swissnex-kantoren (Boston, San Fransisco, Shanghai, Bangalore en Rio de Janeiro) en 3 satellieten (New York, Sao Paolo, Guangzhou) opgericht. Tezamen met 19 STC’s, die vanuit ambassades opereren, beschikte SFBI in 2015 daarmee over een buitenlandnetwerk van 80 fte. Een Swissnex kantoor kan als een Zwitsers “Wetenschapsconsulaat” worden gezien, oftewel een “open platform” om de Zwitsersland zichtbaar te maken als kennisland en bruggen naar buitenlandse partners te slaan.
  • De Swissnex-kantoren zijn nadrukkelijk in mondiale innovatie-hotspots neergezet. Hun missie is vierledig: 1) netwerken en personen verbinden, 2) Zwitserland als kennisland zichtbaar maken, 3) stakeholders informeren en adviseren en tenslotte 4) kennisuitwisseling faciliteren (’inspireren’).
  • De activiteiten van Swissnex zijn vergelijkbaar met die van het Nederlandse Innovatie Attaché Netwerk (IAN), en ook die van Zwitserse STC’s op ambassades. Matchmaking vindt plaats via missies en events, alsook 1op1-dienstverlening. Er worden Market-Entry Camps voor Zwitserse start-ups georganiseerd, met ook de mogelijkheid van fysieke werklocaties voor starters in de kantoren. Swissnex is zichtbaar in sociale media. Qua advisering is 1op1-dienstverlening effectiever als algemene info via websites en sociale media. Tenslotte werd kennisuitwisseling gestimuleerd via studiereizen en missies (2014: 120 stuks). In vergelijking met het Nederlandse IAN vormt onderwijs, naast onderzoek, ook een kernopdracht van Swissnex. Net als in Nederland werkt Swissnex ook aan de snijvlakken van technologie met kunst, design en de creatieve industrie.
  • De Swissnex-kantoren opereren betrekkelijk autonoom, ook omdat ze gedwongen zijn met derden samen te werken. Tweederde van de kosten van activiteiten worden in cash of in kind door derden gedragen. Dat zijn veelal publieke instellingen (kantons, hogescholen, universiteiten, non-profitinstellingen), het bedrijfsleven en soms ook partijen in het gastland. Deze bottom-up benadering zorgt voor draagvlak, maar moet ook als uiting van Zwitserse instituties (o.a. extreem federalisme) worden gezien. Terwijl de basisfinanciering van SFBI tot CHF 6 mln (huidige wisselkoers circa € 5,7 mln) in 2015 steeg, steeg ook het financiële aandeel van derden tot CHF 3 mln. Het totale budget stijgt daarmee tot bijna CHF 9 mln. SFBI noemt de participatie – eis daarmee een succes, hoewel de overheveling van Swissnex Singapore naar de ambassade doet vermoeden dat niet ieder kantoor op dit punt goed scoort.
  • Een zorgpunt voor SFBI is nadrukkelijk de synergie met andere onderdelen van het Zwitserse buitenlandnetwerk. Dat geldt in de eerste plaats voor de op ambassades gestationeerde Zwitserse Wetenschaps- en Technologieraden. Maar ook qua samenwerking met andere onderdelen van het buitenland-netwerk (Swiss Business Hubs, Pro Helvetia enz) bestaat er “het potentieel, de profilering en strategische focus op concrete locaties te verbeteren”. Deze worsteling ‘de samenwerking op de post’ te verbeteren is voor Nederlandse betrokkenen herkenbaar.
  • Swissnex beschikt (net als Nederland) over een kleine thuisbasis (2,3 fte). Inhoudelijk wordt het netwerk door SFBI aangestuurd, terwijl het netwerk administratief deel van het Zwitserse postennet uitmaakt. Een breed samengesteld Swissnex Committee adviseert de Staatsecretaris van SFBI. De locaties werken met 4 – jaarlijkse service level agreements.
  • De evaluatie beschouwt het Swissnex-model als een succes en beveelt aan het dynamische und unternehmerhafte Modell te handhaven. Deze door stakeholders gedreven benadering verhoudt zich niet tot een top-down verdubbeling. Tegelijkertijd kan het netwerk zich verbeteren, door na te denken over een strategische focus per locatie, en daar vervolgens middelen en de samenwerking met onderdelen van het Zwitserse buitenlandnetwerk in die regio op te focussen. Ook succes indicatoren en de communicatie als netwerk (één website, één jaarverslag) kunnen volgens de evaluatie beter. Tegelijkertijd worden vraagtekens gezet bij de waarde van flyers, brochures e.d.
  • Opmerkelijk is dat Zwitserse stakeholders pleiten voor Europese Swissnex – vestigingen, maar SFBI voor de EU blijft inzetten op multilaterale samenwerking en de daarop geënte publieke uitvoeringsorganisaties. Zo heeft SFBI ook de afdeling verantwoordelijk voor bilaterale samenwerking met EU – landen opgeheven.
  • Voor Nederlandse ogen is de rol in Zwitserland van filantropie en private stichtingen opmerkelijk. Het eerste gebouw van Swissnex was bijvoorbeeld een gift van de Stiftung Lombard Odier.

Voor meer info: https://www.sbfi.admin.ch/sbfi/de/home/themen/internationale-forschungs–und-innovationszusammenarbeit/bilaterale-forschungszusammenarbeit/das-netzwerk-swissnex.html

Comments Off on Een Roadmap voor het Swissnex-netwerk

Filed under Economy, Innovatie algemeen, Zwitserland

Comments are closed.