Healthcare Duitsland

In Duitsland zijn 6,2 miljoen mensen werkzaam in de gezondheidsbranche, de branche levert 11 procent van het bbp. Een belangrijk onderdeel van de Duitse gezondheidsbranche is de medische technologie sector (MedTech). Duitsland heeft de grootste MedTech-sector van Europa, en de derde grootste wereldwijd. In 2014 had de sector een omzet van 25 miljard euro, met een exportaandeel van ruim 68 procent (Bron: Germany Trade&Invest). Duitse medische technologie is wereldwijd sterk gevraagd, de belangrijkste exportlanden zijn de Verenigde Staten, China, Frankrijk, Nederland en Rusland. In de Duitse MedTech-brache werken rond de 195.000 mensen in meer dan 12.000 bedrijven (voornamelijk mkb). 15 Procent van de medewerkers is werkzaam in de R&D, gemiddeld besteedden de bedrijven binnen de MedTech-industrie 9 procent van de omzet aan R&D. (Bron: BVmed)

Belangrijke ontwikkelgebieden zijn technologieën als miniaturisatie, informatie en communicatie technologie (incl. e-health), personalisatie, imaging, minimaal invasief, telemedicine, prothesen en implantaten.

Key-players en netwerken

Er zijn in Duitsland ongeveer veertig regionale MedTech-clusters actief. Veel daarvan zijn lokaal gericht. De regio’s Baden-Württemberg, Beieren, Berlijn, Noordrijn-Westfalen zijn echter life sciences hotspots met internationale uitstraling. Veel van de wereldwijde marktleiders in de MedTech-branche bevinden zich in Zuid-Duitsland, bijvoorbeeld Siemens Healthcare, Fresenius, Aesculap en Karl Storz. Daarnaast bevinden zich in deze regio hoogstaande onderzoeksinstituten (o.a. Fraunhofer IPA en vele academische ziekenhuizen).

Baden-Württemberg

Meer dan de helft van alle Duitse MedTech-clusters zijn gevestigd in de deelstaat Baden-Württemberg. Belangrijk zijn onder andere BioPRO Baden-Württemberg en MicroTec Südwest. Deze laatste zet zich in voor bedrijven uit Baden-Württemberg op het gebied van miniaturisatie, met name op het gebied van microtechnologie en aanverwante gebieden. Het cluster behoort met haar 360 partners tot de grootste technologie netwerken van Europa, partners zijn o.a. wereldspelers als Bosch, Daimler, Festo, Roche Diagnostics, Zeiss.

Beieren

In Beieren zijn de clusters Medical Valley Europäische Metropolregion Nürnberg en het Munich Biotech Cluster M4 belangrijk. Speerpunten van Medical Valley EMN zijn: sensoren, imaging, optische systemen, telemedicine en hightech implantaten. Bij de ontwikkeling van nieuwe technologie werkt het lokale bedrijfsleven vooral nauw samen met het Fraunhofer instituut IIS. Het Munich Biotech Cluster M4 richt zich op gepersonaliseerde medicijnen.

Berlijn

Berlijn profileert zich als ‘Health Capital’. In het strategische programma van de stad neemt het thema e-health een centrale plek in. Bijvoorbeeld met het Competence Center E-HEALTH. Dit center is een onderdeel van Fraunhofer FOKUS, een instituut voor toegepast wetenschappelijk onderzoek met kennis op het gebied van communicatiesystemen dat veel met partijen uit de gezondheidszorg samenwerkt. In Berlijn vindt jaarlijks in april de conhIT plaats. Dit is de belangrijkste Europese beurs voor health-IT.

Noordrijn-Westfalen

De aan Nederland grenzende deelstaat Noordrijn-Westfalen loopt binnen Duitsland voorop in de digitalisering van de gezondheidszorg. Toonaangevend is het Zentrum für Telematik und Telemedizin (ZTG). Dit instituut is richtinggevend in de ontwikkeling van IT-standaarden in de gezondheidszorg. Het regionale agentschap van de deelstaat, Cluster Medizin Technik NRW, is het eerste aanspreekpunt voor technologische samenwerking. De grootste beurs in Duitsland op het gebied van medische technologie is de MEDICA. Deze vindt ieder jaar in november plaats in Düsseldorf.

Rol van de overheid

In de Hightech Strategie, de interdepartementale innovatiestrategie van de Duitse overheid, staan zes ‘prioritaire uitdagingen’ centraal. Een van deze prioriteiten is ‘Gezond Leven’, met als speerpunten programma’s rond personalized medicine, verpleging en medische techniek. Van de tien Zukunftsprojekte die zijn vastgesteld binnen de Hightech Strategie, zijn er maar liefst drie gerelateerd aan gezondheid, te weten: ‘Gezonder door preventie en gezonde voeding’, ‘Gezond en zelfstandig ouder worden’ en ‘Betere therapie dankzij individuele gezondheidszorg’. Deze onderwerpen spelen een belangrijke rol binnen het onderzoeksprogramma voor gezondheid (Gesundheitsforschung 2010–2017), opgesteld door het Bundesministerium für Bildung und Forschung (BMBF) en het Bundesministerium für Gesundheit (BMG). De financiering van dit programma komt vanuit het BMBF.

Kansen voor Nederlandse bedrijven en kennisinstellingen

Duitsland heeft te maken met een vergrijzende bevolking en het aantal gevallen van chronische ziekten neemt toe. De toenemende vraag naar kwalitatieve zorg en stijgende kosten vormt een uitdaging en dwingt tot innovaties, bijvoorbeeld op het gebied van digitalisering. In vergelijking met Nederland loopt Duitsland achter op het gebied van digitalisering in de zorg. Volgens de monitor Euro Health Consumer Index 2015 van de Zweedse denktank Health Consumer Powerhouse is het Duitse gezondheidssysteem nog niet erg ‘digitaal’. In deze monitor die de kwaliteit van de gezondheidszorg beoordeelt, staat Duitsland op de zevende plek. Nederland staat al meerdere jaren op rij op de eerste plaats. Duitsland scoort onder andere gemiddeld bij het gebruik van digitale technieken zoals ‘elektronische recepten’ en ‘online afspraken maken’. Door toenemende acceptatie van digitale health-oplossingen bij patiënten, zijn er binnen dit domein kansen voor aanbieders met meer ervaring. Wel moet rekening gehouden worden met strenge wet- en regelgeving rond gezondheidszorg en privacy in Duitsland. De federale E-health-Gesetz (roll-out in 2016) vormt een belangrijke stap in de bevordering van de digitale zorginfrastructuur.

Duitse bedrijven hechten veel belang aan stabiliteit, betrouwbaarheid en zekerheid, met als risico dat de vernieuwingssnelheid achter raakt bij bedrijven uit andere landen. De creativiteit en het snel kunnen schakelen tussen systemen van Nederlandse toeleveranciers in de MedTech kan een goede aanvulling zijn op de Duitse manier van werken. Om de wereldwijde concurrentie in de MedTech-sector voor te blijven, zou het goed zijn als de samenwerking tussen met name clusters uit Duitsland en Nederland wordt opgezocht.

Lopende trajecten Nederland en Duitsland

Twaalf Nederlandse Hightech toeleveranciers trekken sinds november 2015 samen op om de betrekkingen met (Zuid-)Duitsland te versterken. Dit doen zij onder de naam ‘Medizintechnik Holland’ (PiB IntoMedBizz). Vanuit het IA Netwerk Berlijn en het NBSO in Stuttgart wordt deze PiB ondersteund door onder andere contacten te leggen tussen de Nederlandse bedrijven en Duitse bedrijven of clusters. De bundeling van krachten vergroot de kans op succesvol zaken doen met de Duitse wereldspelers.

Meer info

Comments Off on Healthcare Duitsland

Filed under Duitsland, Health, High Tech, Life science

Comments are closed.