Intelligente dozen in de logistiek

Het Fraunhofer Institut für Materialfluss und Logistik (IML) in Dortmund voert onderzoek uit naar het gebruik van intelligente Behälter, oftewel “intelligente dozen”, in de logistiek. Men kan daarbij denken aan luchtvrachtcontainers, maar ook aan de voorraadbakken in de voorraadhallen van bedrijven.

Fraunhofer IML gaat daarbij steeds uit van dezelfde visie, die naadloos aansluit bij het beeld van het Internet of Things. De doos van de toekomst zit vol met sensoren, chips en GPS–systemen, waarmee dozen actief kunnen aangeven waar zij zijn, omgevingsinformatie kunnen signaleren (temperatuur, schokken, beladingsgraad, vochtigheid enz) en op basis daarvan ook beslissingen kunnen nemen. Denk bijvoorbeeld aan een opbergdoos voor schroeven, met een ingebouwd camerasysteem, waarmee de doos zelf kan signaleren of de doos bijna leeg is. Is deze leeg, dan gaat er automatisch een signaal naar een logistieke operator binnen of buiten de onderneming, die nieuwe schroeven bestelt. Het IML experimenteert in haar lab al met logistieke systemen, die nagenoeg autonoom kunnen werken. Ofwel, de intelligente doos stuurt een opdracht naar een autonoom voertuig, die vervolgens schroeven afhaalt en de doos komt bijvullen.

Natuurlijk komen de onderzoekers in de praktijk nog een aantal problemen tegen. Dat blijkt bijvoorbeeld in het zgn. Dyconet–onderzoek dat samen met Lufthansa Cargo is uitgevoerd. Luchtvrachtcontainers vervoeren soms kwetsbare spullen (denk aan micro-electronica), waarbij klanten willen weten of er tijdens het transport grote schokken zijn geweest. Verladers van verse groenten of fruit hebben voornamelijk belangstelling voor informatie over de temperatuur en vochtigheid tijdens reis. Sensoren in de luchtvrachtcontainer kunnen deze info meten en overdragen aan bijvoorbeeld de cargo handler op de luchthaven.

In het Dyconet-project kwamen twee uitdagingen naar voren: de noodzaak om het GPS-systeem tijdens de vlucht conform de veiligheidsvoorschriften in de luchtvaart uit te schakelen en de mogelijkheden om met energie-autarke systemen te bouwen. IML wilde verschillende vormen van energy harvesting met elkaar vergelijken, waarbij werd gedacht aan energie uit zonlicht, transportvibraties en temperatuurverschillen. Het alternatief is uiteraard energie uit batterijen, maar daar zitten weer relatief hoge onderhoudskosten aan.

Het Dyconet–project heeft het GPS-probleem opgelost, maar energie-autarkie bleek een taaier probleem. Zonnecellen kwamen als het meest efficiënt uit de bus, maar bleken uiteindelijk bedrijfseconomisch het minst aantrekkelijk. Niettemin kwam ook naar voren dat je veel energie kunt besparen door heel efficiënt met data om te gaan. Sensoren kosten veel energie, dus welke informatie heeft de klant echt nodig? En omdat dataoverdracht ook energie kost, wanneer? Uiteindelijk kwamen batterijen als bedrijfseconomisch het meest efficiënt uit de bus.

Het Dyconet–project werd in 2014 afgesloten. Er is al een module op de markt, die iedere 1 à 2 jaar een nieuwe batterij nodig heeft. Het meet maar één variabele – temperatuur – en wordt als optionele module als het ware in een luchtvrachtcontainer gehangen. Het is dus geen vast onderdeel van een container, want daarvoor zou het systeem de kostbare en langdurige certificeringsprocedures moeten doorlopen, die in de luchtvaartbranche gebruikelijk zijn. Fraunhofer probeert de opgedane ervaringen nu toe te passen in andere logistieke branches.

Voor Nederland met zijn topsector logistiek is alles wat met logistiek te maken heeft natuurlijk relevant. Daarbij is Duitsland soms partner, soms concurrent. Nederlandse onderzoekers in de logistiek (via bijvoorbeeld het netwerk Dinalog) werken al veel samen met hun collega’s van Fraunhofer IML in Dortmund. Denk aan het samen opzetten van consortia om mee te doen in Europese onderzoeksprogramma’s. Daarbij zijn Duitse en Nederlandse onderzoekers het erover eens dat sensoren, chips, software en datahandling een steeds grotere rol gaan spelen in de logistiek. Oftewel, de Herr der Data gaat de logistieke stromen bepalen.

 

Eelco van der Eijk

Innovatieraad Berlijn

Eelco-vander.Eijk@minbuza.nl

7 maart 2016

Comments Off on Intelligente dozen in de logistiek

Filed under Digitisation, Duitsland, Economy, High Tech, Innovatie algemeen, Logistiek, Smart

Comments are closed.