Nieuwe afspraken over de financiering van onderzoek in Duitsland

De Duitse regering heeft de toezegging uit het regeerakkoord om deze regeerperiode in totaal 9 miljard euro extra uit te geven aan onderwijs en onderzoek nu concreet uitgewerkt. De 9 miljard euro worden zoals aangekondigd verdeeld over buitenuniversitair onderzoek (3 miljard), onderwijs/universitair onderzoek (5 miljard) en kinderopvang (1 miljard). De federale regering (bond) heeft voor de omzetting van de plannen een set afspraken moeten maken met de deelstaatsregeringen. Om de gemaakte afspraken te formaliseren is het nodig een aantal wetsvoorstellen in te dienen, waaronder een voorstel voor een grondwetswijziging.

Er is onder andere afgesproken dat de Duitse studiefinanciering (BAföG) vanaf 2015 volledig door de bond zal worden gefinancierd. Tot nu toe betalen de deelstaten 35 procent van de BAföG. Deze afspraak kost de bond jaarlijks 1,17 miljard euro (van de 5 miljard extra voor onderwijs/universiteiten). Het budget dat de deelstaten daardoor vrijmaken, ook 1,17 miljard euro, besteden zij naar eigen inzicht aan hoger en lager onderwijs en het universitair onderzoek.

De buitenuniversitaire onderzoeksinstituten, zoals de Max-Planck-, Fraunhofer- en Helmholtz- instituten, krijgen zoals verwacht ook extra geld. Dat is geregeld door de verlenging van het zogenoemde “Pakt für Forschung und Innovation“, waarin tot nu toe een jaarlijkse budgetstijging van 5 procent voor deze instituten is vastgelegd. De bond heeft nu toegezegd in toekomst de budgetstijging volledig te financieren en zo de deelstaten tegemoet te komen. Over de hoogte van de stijging wordt nog onderhandeld, een waarschijnlijke uitkomst is een jaarlijkse stijging van 3 procent, plus een aan economische markers gekoppelde bijdrage van maximaal 2 procent. De verschillende “zuilen” van het Duitse onderzoekslandschap profiteren in gelijke mate van deze overeenkomst, de budgetstijging geldt voor zowel fundamenteel onderzoek (Max Planck), onderzoek naar maatschappelijke thema’s (Helmholtz) als voor toegepast onderzoek (Fraunhofer).

Tenslotte zijn bond en de deelstaten nu overeengekomen om een grondwetswijziging voor te stellen waardoor de bond onderzoek aan universiteiten in de toekomst direct kan financieren. In het federale Duitse stelsel hebben de deelstaten op dit moment een in de grondwet verankerde zeggenschap over het onderwijs (en dus ook universiteiten). Dit verbiedt de federale regering op dit moment om onderzoek aan universiteiten te financieren. Tot nu toe blokkeerden de deelstaten vooral om budgettaire redenen een voorstel voor een grondwetswijziging. Door bovengenoemde toezeggingen van de bond zijn deze bezwaren uit de weg geruimd. De zeggenschap over onderwijs blijft in dit voorstel ongewijzigd. Naar verwachting worden de diverse wetsvoorstellen in het najaar ingediend bij de Bondsdag (parlement) en de Bondsraad (vertegenwoordiging van de deelstaten).

Comments Off on Nieuwe afspraken over de financiering van onderzoek in Duitsland

Filed under Duitsland, Innovatie algemeen

Comments are closed.