Onderwijs, onderzoek en innovatieprogramma van het Duitse EU-Raadsvoorzitterschap

Op 1 juli jl. heeft Duitsland het voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie voor de komende 6 maanden overgenomen. Onder het motto “Gemeinsam. Europa wieder stark machen” wil Duitsland de Europese maatschappij en economie sterker, duurzamer en toekomstbestendiger maken dan deze voor de uitbraak van de coronapandemie was. Het Bondsministerie van Onderwijs en Onderzoek (BMBF) heeft in het kader van het Duitse voorzitterschap een programma op onderwijs, onderzoek en innovatie opgesteld, die we hieronder kort samenvatten.

Een eerste zwaartepunt in het voorzitterschap ligt op de bestrijding van de coronapandemie. Duitsland wil  farmaceutisch onderzoek en de geneesmiddelenontwikkeling in Europa versterken. De ervaringen die de huidige coronacrisis gemaakt worden, moeten worden ingezet om in de toekomst sneller op gezondheidscrises te kunnen reageren.

Een van die ervaringen is het belang van digitaal onderwijs. Competenties met het oog op digitale media en de digitale infrastructuur moeten worden versterkt en voor alle sociale en demografische lagen van de maatschappij toegankelijk worden. Naast digitale vaardigheden moet ook het bewustzijn voor duurzame ontwikkeling meer in het onderwijs geïntegreerd worden, om het behalen van de Sustainable Devolopment Goals van de VN verder te ondersteunen.

Met behulp van kunstmatige intelligentie (AI) toepassingen kan de economie en productie efficiënter, duurzamer en meer vraaggestuurd worden vormgegeven. Duitsland wil het Europese AI-netwerk ‘AI made in Europe’ verder ontwikkelen en in de EU de grootste AI-think tank ter wereld opzetten. Daartoe moet onderzoek en ontwikkeling op KI verder bevorderd en de technologieoverdracht naar praktische toepassingen geoptimaliseerd worden.

Voor een veerkrachtig en soeverein Europa is grensoverschrijdende onderzoekssamenwerking van groot belang. Duitsland wil daarom de Europese Onderzoeksruimte (ERA) als een drijvende kracht achter het versterken en het herstel van Europa na de crisis inzetten. Bij dit herstel staan de doelstellingen van de European Green Deal centraal, om een klimaatneutrale, duurzame en grondstoffen besparende maatschappij en economie te realiseren.

Om klimaatneutraliteit te bereiken speelt groene waterstof als energiebron en -opslag een sleutelrol. Vele EU-lidstaten, waaronder Duitsland, zullen afhankelijk blijven van import van groene waterstof uit gebieden waar meer wind- en zonne-energie kan worden opgewekt. Internationale samenwerking is daarom cruciaal. Het Duitse voorzitterschap zal zich inzetten om investeringen in onderzoek, ontwikkeling en demonstratieprojecten van groene waterstof prioriteit te geven. In het kader van een IPCEI wil Duitsland waterstoftechnologieën en –systemen op EU-niveau verder stimuleren.

Aan de technologische soevereniteit van Europa zullen onder meer het oprichten van een Europese datacloud (GAIA-X) en een IPCEI op elektrotechniek bijdragen. Er zal geïnvesteerd worden in onderzoek en innovatie in sleuteltechnologieën als micro-electronica, high-performance- en quantum computing. Deze technologische maatregelen zullen mogelijk worden geflankeerd door wetgevingsmaatregelen (vgl. de AVG).

Door burgers meer bij wetenschap te betrekken wil Duitsland meer draagvlak, interesse en vertrouwen voor de wetenschap creëren. Samen met Portugal en Slovenië implementeert Duitsland in de komende maanden de citizen-science-campagne “plastic pirates”, waarbij jongeren uit deze drie landen gegevens over plastic in rivieren verzamelen. Op deze manier worden onderwijs- en onderzoeksactiviteiten met elkaar verbonden.

Ook kankerbestrijding vormt een zwaartepunt: door gemeenschappelijke Europese onderzoeksprojecten moet het aantal nieuwe kankergevallen in de komende jaren teruggebracht worden.

Om Europa in het kader van de European Green Deal duurzaam en klimaatneutraal te maken is de transitie naar een bio-economie een belangrijke bouwsteen waar Duitsland zich in het komende halfjaar op wil richten. In januari heeft de bondsregering een nieuwe nationale bio-economiestrategie gepubliceerd en in november vindt de derde Global Bioeconomy Summit in Berlijn plaats.

Ten slotte richt het voorzitterschap zich op duurzame stadsontwikkeling en de groeiende kloof tussen stad en platteland. Ruim 300 experts spreken in november tijdens de internationale conferentie “URP 2020 – Urban-Rural Partnerships” in Leipzig.

Het volledige programma op onderwijs, onderzoek en innovatie is op de website van BMBF te vinden (Engelse taal), voor verder informatie, zie www.eu2020.de.