Zesde advies Leopoldina t.a.v. Coronapandemie

De Duitse Academie der Wetenschappen, Leopoldina, heeft een zesde advies met betrekking tot de omgang met de corona-pandemie gepubliceerd. In dit advies gaat de academie in op het naderende najaar en daarmee het begin van het verkoudheids- en influenzaseizoen, en de verschuiving van buiten- naar binnenactiviteiten. Aanstaande dinsdag vindt er, net het oog op de stijgende besmettingscijfers, overleg plaats tussen bondskanselier Merkel en de minister-presidenten van de deelstaten over de te treffen maatregelen. Leopoldina doet vier aanbevelingen, waarvan de overkoepelende tendens is het openbare en economische leven zo normaal mogelijk te houden.

1. Voorzorgsmaatregelen consequent naleven

Het belangrijkste en effectiefste middel is het naleven van de zogenaamde AHA-regel (Abstand halten, Hygiene, Alltagsmaske) en ventileren in gesloten ruimtes. Leopoldina beveelt aan dat er op nationaal niveau uniforme regels en escalatieniveaus worden besloten, die regionaal in werking treden zodra de cijfers hier aanleiding toe geven. Gegeven het aantal asymptomatische, maar wel besmettelijke personen is het van centraal belang dat in gesloten ruimtes een mond-neus-bedekking wordt gedragen wanneer de 1,5 meter afstand en frequente ventilatie niet kan worden gegarandeerd. Het dragen van mond-neus-bedekking is sinds eind april in o.a. winkels, in het openbaar vervoer, in restaurants (tot men aan tafel zit), en eigenlijk alle ruimtes waar zich mensen verzamelen verplicht gesteld. Op het overtreden van deze plicht staan boetes.
In tegenstelling tot in de eerste golf moet er gedifferentieerder omgegaan worden met sociale behoeftes, in het bijzonder bij inwoners van verpleeghuizen.

2. Snel en doelgericht testen, quarantaine- en isolatietijden verkorten

Van groot belang is bovendien het (1) de doelgerichte inzet van tests, gemeten naar het respectieve besmettingsrisico; (2) het vastleggen van een testbeleid waarin personen die bijzonder beschermd moeten blijven geprioriteerd worden, (3) digitaliseringsmaatregelen waardoor de tijd tussen de test en het communiceren van diens uitslag wordt verkort en (4) het inzetten van tijdbesparende testmethodes, zoals antigeen-sneltests, om snel te kunnen onderscheiden tussen een SARS-CoV-2 besmetting en ziektes met vergelijkbare symptomen zoals influenza.

Met betrekking tot antigeen-tests – die een specifiek eiwit van het virus aantonen – zegt Leopoldina dat deze weliswaar minder specifiek en sensitief zijn dan PCR-tests, maar alsnog voldoende betrouwbaar om besmettelijke personen op te sporen.

Nieuwe inzichten over de besmettelijkheidsgraad voor en na het begin van symptomen en de duur tussen het moment van besmetting en het optreden van eerste symptomen leiden tot het advies om de isolatietijd van bevestigde Covidpatiënten naar 7 dagen vanaf de eerste symptomen te verkorten. Voor mensen met een hoog risico besmet te zijn (bijvoorbeeld door contact met een besmette persoon of verblijf in een risicogebied) kan de quarantainetijd van 14 naar 10 dagen worden ingekort.

3. Verantwoordelijk gedrag bevorderen

Door heldere communicatie over de achtergrond, de manier van omzetten en doelen van politi

eke besluiten, moet het draagvlak voor de basisregels overeind blijven. Daartoe worden verschillende communicatiekanalen (sociale media, gedrukte media, radio en televisie, posters, clips, etc.) ingezet. Infographics en animaties kunnen laten zien welk gedrag met welke risico’s gepaard gaat. Er dient nadruk te worden gelegd op waardes als het beschermen van kwetsbare groepen mensen, het wij-gevoel en altruïsme, maar ook worden verwezen naar het gemeenschappelijk belang het goed functioneren van het onderwijs, de economie en de sociale instellingen.

Bij toekomstige besluitvorming dient meer dan voorheen rekening te worden gehouden met de behoeftes van jonge volwassenen, zodat ook deze bevolkingsgroep zich aan de afstand- en hygièneregels blijft houden.

Ten slotte waarschuwt Leopoldina voor een te sterke focus op het niet-naleven van regels in media-coverage. Door dit buitenproportioneel veel aandacht te geven, bestaat het gevaar dat er een gevoel ontstaat dat “niemand zich nog aan de regels houdt – dus waarom zou ik dat nog wel doen.” Volgens een recente enquête[1] vindt 11 procent van de Duitsers de corona-maatregelen overdreven, 69 procent vindt ze precies goed en 18 procent zou liever nog strengere maatregelen zien.

4. Sociale en psychische gevolgen verzachten

Tijdens de pandemie is de mate van mentale stress toegenomen, met mogelijke gezondheidsgevolgen op lange termijn. De structuur voor psychologische hulp moet daarom worden versterkt en er moet preventief worden opgetreden. Een belangrijke preventieve maatregel op het gebied van veerkracht is de bevordering van lichamelijke beweging.

In de loop van de pandemie publiceerde Leopoldina al adviezen met betrekking tot testen en traceren, het gebruik van mond- en neusmaskers, het stap voor stap normaliseren van het openbaar leven, de inzet van datamodellen, risicocommunicatie, het op peil houden van de kwaliteit van de gezondheidszorg en hoe het onderwijssysteem crisisbestendiger wordt. Deze adviezen worden altijd meegenomen in de beleidsoverleggen. In dit document zijn alle adviezen samengevoegd. Bij vragen hierover, kunt u het IAN Duitsland team graag contacteren.